“Een Waal die de Ronde van Vlaanderen wint”

Sporta sprak met Mathieu, de zoon van Claude Criquielion zaliger

vrijdag 31/03

Het is 5 april 1987 en tien man rijden zestien kiliometer voor de finish van de Ronde van Vlaanderen voorop als Claude Criquielion in het geel-rode shirt van Hitachi vanuit vijfde positie demarreert. “Kelly gaat nu ook reageren”, zegt de commentaarstem van Marc Stassijns, maar Kelly doet weinig, tonen de beelden. Het is Marc Sergeant die tevergeefs het gat probeert te dichten. “Op die manier is het niet uitgesloten dat een outsider gebruikmaakt van de rivaliteit tussen Sean Kelly en Eric Vanderaerden”, klinkt het en Criquielion blijft alleen voorop. “Een Waal die de Ronde van Vlaanderen wint”, zegt Marc Stassijns tijdens zijn laatste meters op de toon waarmee je een bijsluiter voorleest. En dat was het dan.

Vader en zoon Criquielion

“Ik reed de Bosberg op met de 12, de anderen met de 13”, mag Criquielion nadien bij het podium in uitgewaaid Nederlands nog glimlachend zeggen. In de laatste rit van de Driedaagse van De Panne – de koers waarin Philippe Gilbert deze week schitterde - was hij nog afgestapt. “Ik dacht: ‘foert, dat is hier niks voor mij’, veel te vlak.”

“Hij hield van een heuvelachtig parcours. Kasseien lagen hem ook niet zo: hij heeft één keer Parijs-Roubaix gereden en opgegeven”, zegt Mathieu, een van zijn zonen. “Hij ging vaak ’s ochtends trainen en kwam voor hij ’s namiddags weer de weg op ging thuis eten en dan dronk hij daar wel een pintje bij en als hij er zin in had, at hij af en toe ook frieten. Niemand die daar toen bezwaar tegen maakte.”

"Tussen twee trainingen door kwam papa thuis eten en dan dronk hij daar wel een pintje bij en als hij er zin in had, at hij af en toe ook frieten"

Tijden veranderen, maar dertig jaar later is Claude Criquielion wel nog altijd de enige Waal die de Ronde van Vlaanderen wist te winnen. Zes jaar was zijn zoon Mathieu destijds. Net oud genoeg om zich nu nog te herinneren hoe hij met zijn moeder aan de verkeerslichten stond waar de renners de weg naar de finish in Meerbeke opdraaiden en hoe hij zijn vader alleen naar de overwinning zag rijden. ‘Claudy’ was al eens wereldkampioen geworden - in 1988 verloor hij na een tumultueuze sprint met Steve Bauer en Maurizio Fondriest - drie keer negende en een keer vijfde in de Ronde van Frankrijk, derde in de Ronde van Spanje en eerste in de Waalse Pijl. Heuvelachtige klasseikers lagen hem. Vanuit hun huis op de taalgrens zagen de Criquielions niet toevallig de Muur van Geraardsbergen liggen. Claude groeide op in een landbouwersgezin, een achtergrond die hij deelde met Sean Kelly, met wie hij, samen met Laurent Fignon, vaak achterin het peloton keuvelde. “Kelly was zijn beste vriend in het peloton. Als de ene aanviel, wist die dat de andere niet meteen zou reageren”, zegt Mathieu.

“Sean Kelly was zijn beste vriend in het peloton. Als de ene aanviel, wist die dat de andere niet meteen zou reageren”

Hoewel zijn ouders hem uit de koers weg wilden houden en hem liever zagen voetballen – er kwam een weddenschap over zijn schoolresultaten aan te pas voor hij de fiets op mocht – was Mathieu tussen 2005 en 2010 profrenner: het eerste seizoen bij Lanbouwkrediet-Colnago, waar hij zijn vader als ploegleider had. In 2006 won hij zijn eerste profwedstrijd in Viane. “Papa kende alle parcoursen en wist waar de strategische punten lagen. Eén profoverwinning met hem als sportdirecteur, dat was toch wel een privilege. Zeker toen bleek dat hij daar 25 jaar eerder zelf ook had gewonnen.”

Claude Criquielion was behalve sportdirecteur ook een tijdje chauffeur van de vips bij de Mapei-ploeg. “Maar hij zat eigenlijk liever thuis met de familie dan naar de koers te gaan. Hij heeft na zijn carrière geen vijf keer meer op de fiets gezeten, denk ik.”

Mathieu is ook helemaal uit het wielermilieu verdwenen als zijn vader op 28 februari 2015 overlijdt nadat hij is getroffen door een beroerte. “Zijn dood was een schok”, zegt Mathieu. “Het heeft mijn leven veranderd. Van de ene dag op de andere voelde ik: ik mòet terug naar de koers. Waarom? Wist ik niet. Misschien wilde ik de collega’s ontmoeten met wie hij als renner gereden had, wilde ik de anekdotes horen.”

"Zijn dood heeft mijn leven veranderd. Van de ene dag op de andere voelde ik: ik mòet terug naar de koers"

Vergeten is Claude Criquielion nog niet. Op de Muur van Hoei is de bocht waar hij in 1989 Steven Rooks achter zich liet om voor de tweede keer de Waalse Pijl te winnen naar Criquielion genoemd en er staat een monument. “Tijdens elke koers die wordt uitgezonden op de rtbf valt zijn naam weleens. Hij is nog niet vergeten en dat doet mij plezier. Hij zat vroeger als analist naast Rodrigo Beenkens en als die iets zei wat niet klopte, dan stompte mijn vader hem altijd met zijn elleboog om hem niet openlijk terecht te moeten wijzen. Dat typeerde hem wel: papa wou vriendelijk blijven. Een van de dingen die mij opgevallen zijn, is dat hij er als sportdirecteur ook de mechaniciens bij betrok en toeliet dat er een fles wijn op tafel kwam. Er zijn sportdirecteuren die alleen water of cola willen zien. Maar papa wou de sfeer altijd gemoedelijk houden. Hij praatte ook met iedereen over van alles buiten de koers, maar over wat hij in zijn carrière verwezenlijkt had eigenlijk niet zo veel. Hij was heel bescheiden. Omdat hij op zijn zestiende al zijn vader verloren was, is hij op heel jonge leeftijd beginnen te werken op de boerderij en later als metselaar. Hij is die achtergrond nooit vergeten.”

"Papa praatte met iedereen over van alles buiten de koers, maar over wat hij in zijn carrière verwezenlijkt had eigenlijk niet zo veel. Hij was heel bescheiden"

Ergens op zolder bij hun moeder moet nog een fiets staan en Claudes drie kinderen hebben elk een wereldkampioenentrui, maar verder is er niet veel tastbaars meer over van vaders carrière. Alleen mooie herinneringen. Mathieu vertelt het op een zondagochtend in het Van der Valk-hotel in Drongen, waar hij als chauffeur de vips opwacht die Team Wanty-Gobert heeft uitgenodigd om Gent-Wevelgem te volgen. De eersten zitten al aan tafel voor het ontbijt en schuifelen met spanning op hun stoel tot ook de renners komen. “Bonjour, comment allez-vous?”, roept Mathieu hen opgewekt toe. Dat hun gids voor vandaag de zoon is vàn, doet de verhalen van vroeger weer over de lippen gaan. En als ze later die dag aanschuiven voor het eten, zal er een fles wijn op tafel staan.

Sporta-magazine is een uitgave van Sporta-federatie, die deel uitmaakt van de Sporta-groep.