Egoïsme regeert in België Voetballand

woensdag 12/02

Een paar weken geleden nog moest ik eens meewarig lachen toen ik las dat de clubs uit de Jupiler Pro League verwachtten dat er meer dan honderd miljoen euro per seizoen zou geboden worden op de tv-rechten voor de Belgische competitie. Ik dacht: ze mogen al blij zijn dat de rechten tot nog toe elke drie jaar met zo'n vijftien procent zijn gestegen, tot 82,5 miljoen euro voor de periode 2017-2020, een aardig bedrag voor wat onze competitie máár waard is. Dat is bijna evenveel als de achttien clubs uit de Eredivisie per jaar ontvangen tot en met 2025, en Nederland heeft clubs met een grotere internationale renommée (Ajax, PSV, Feyenoord) en telt anderhalve keer zoveel inwoners als België. Dus...

Nou, was ik mis! Dankzij Eleven Sports, dat zich als relatief nieuwe speler op de markt van de sportbetaalzenders een weg wil banen naar het hart van de Vlaamse sportliefhebber, lag er vorige vrijdag 103 miljoen euro op tafel. Een waanzinnig bedrag, in mijn ogen. 20,5 miljoen meer dan het huidige contract. Een toename met bijna 25 procent. 20 miljoen meer dan de Eredivisie. Voor onze Mickey Mouse-competitie? Ik begrijp dat eerlijk gezegd niet, maar het zal wel aan mij liggen, want ik begrijp meerdere dingen niet.

Een toename met bijna 25 procent. 20 miljoen meer dan de Eredivisie. Voor onze Mickey Mouse-competitie? Ik begrijp dat eerlijk gezegd niet

Relatief kleine bijdragen

Champagne à volonté en clubbestuurders die spontaan de stoelen opzijschoven en de polonaise dansten na het openen van de enveloppes? Neen, toch niet. Het tegendeel was waar: er werd geruzied over wie die meerwaarde mocht opstrijken. De G5 (Anderlecht, Club Brugge, KRC Genk, AA Gent, Standard) eisten de volledige 20,5 miljoen op. De K19 (dat zijn de 11 kleinere clubs uit 1A, aangevuld met de 8 clubs uit 1B, die ooit hopen een deel van de rechtenkoek te mogen opstrijken) stelde eerst een verdeelsleutel 70-30 voor — 70 procent voor de groten, 30 procent voor de kleintjes —, maar die werd onmiddellijk van tafel geveegd. Daarna volgde een toegeving: 80-20. Wat zou neerkomen op 16,4 miljoen euro extra voor de G5 en 4,1 miljoen voor de K11.

Stel dat de G5 die extra som eerlijk onder elkaar zouden verdelen, dan wil dat zeggen: 3,28 miljoen extra per seizoen tegenover 4,1 miljoen als ze de integrale meerwaarde zouden ontvangen. Voor de kleintjes is het verschil (bij een eerlijke verdeling): 372.000 euro extra per jaar versus nul komma nul.

Met andere woorden: het dispuut draait om 820.000 euro aan de ene kant, 372.000 euro aan de andere. Relatief kleine bijdragen, al is 372.000 euro belangrijker voor, pakweg, STVV, Kortrijk of Cercle, dan 820.000 euro voor Anderlecht, Club Brugge of Standard. Het gaat dus om het principe, dat is duidelijk.

Het dispuut draait om 820.000 euro aan de ene kant, 372.000 euro aan de andere. Relatief kleine bijdragen. Het gaat dus om het principe

Solidariteit?

Ik volg de redenering van de G5: als de tv-rechten al meer waard worden, is dat aan hen te danken, plus een beetje aan Antwerp, Charleroi en KV Mechelen, maar niet aan die andere acht 'meelopers'. Ik volg tegelijk ook de redenering van de K11: solidariteit is een belangrijk uitgangspunt, en daar is het sowieso al erg mee gesteld in België.

Na het seizoen 2018-2019 mocht vicekampioen Club Brugge 8,05 miljoen euro ontvangen uit de tv-pot, meer dan een miljoen meer dan Standard, bijna anderhalf miljoen meer dan Anderlecht en zelfs twee miljoen meer dan landskampioen KRC Genk. De tv-gelden worden onder meer verdeeld op basis van rechtstreekse uitzendingen op momenten die commercieel het interessantst bevonden worden. Vrijdagavond en zondagnamiddag zijn belangrijker dan zaterdag- of zondagavond. Club Brugge speelde het vaakst op zondagnamiddag, Genk was vaak op zaterdag actief. Helemaal onderin die stand stond Eupen, met 2,27 miljoen euro. Dat is drie en een halve keer minder dan Club. Zelfs degradant Lokeren werd met 3,12 miljoen ruimer bedeeld dan Eupen, Cercle en Waasland-Beveren.

Kijken we nu even naar de grootste competitie ter wereld, de Premier League. Daar hebben de clubs in het nieuwe tv-contract 2019-2022 een solidariteitsprincipe ingebouwd waardoor de landskampioen 1,8 keer meer ontvangt dan het team dat laatste eindigt. Afgelopen seizoen, bij het vorige contract, bedroeg die ratio nog 1,6. Zo ontving Manchester City bijna 178 miljoen, degradant Huddersfield toch nog 111 miljoen (terloops: dat is 31 miljoen of bijna anderhalve keer meer dan álle Belgische eersteklasseclubs sámen!). Een heel andere verhouding dan die 3,5 op 1 bij ons.

'k volg de redenering van de G5: als de tv-rechten al meer waard worden, is dat aan hen te danken. Ik volg redenering van de K11: solidariteit is een belangrijk uitgangspunt

Bescheidenheid nodig

U kent het spreekwoord 'Wie het kleine niet eert, is het grote niet weerd'. Je zou kunnen stellen dat de kleintjes maar beter toegeven, want anders zouden de groten hen weleens letterlijk in de steek kunnen laten. Door hun tv-rechten voortaan individueel te verhandelen, bijvoorbeeld. Dan zullen de G5+1 (we tellen er Antwerp bij) misschien wel meer ontvangen dan vandaag, terwijl clubs als Eupen, STVV of Cercle Brugge alleen nog geld zullen ontvangen als ze een van de groten op bezoek krijgen. Wie zal er nog willen betalen voor Eupen-Moeskroen? Of Cercle-Waasland-Beveren?

Een ander dreigement is de komst van een BeNeLiga. Mét de G5, met Antwerp en Charleroi (er moet nu eenmaal een tweede Waalse vertegenwoordiger zijn), met waarschijnlijk ook het populaire KV Mechelen, of eventueel Zulte Waregem. In dat geval wordt wat resteert van de Belgische competitie ongeveer niets waard. Dan dreigen faillissementen en totale overbodigheid. Of amateurvoetbal.

Maar ook van de grotere clubs zou je enig realisme mogen verwachten. Die BeNeLiga is er nog lang niet, schreven we eerder al. Dan moeten de Belgische clubs hun fiscale en sociale voordelen ter waarde van ruim honderd miljoen euro opgeven en evenveel gaan betalen aan niet-EU-spelers als de clubs uit de Eredivisie, vijf keer meer dan vandaag het geval is. En de vraag is of de rechtenhouders wel bereid zijn om te investeren in individuele rechten. We hebben hier geen Real Madrid, FC Barcelona, Bayern München, PSG of Juventus die groter zijn dan hun eigen competitie, en die daardoor ook meer waard zijn.

Enige bescheidenheid zouden zowel de G5 als de K19 sieren. Grijp die 103 miljoen, verdeel die meerwaarde volgens het 80-20-principe en bekijk over drie jaar, als het nieuwe contract stilaan afloopt, waar iedereen staat.

Grijp die 103 miljoen, verdeel die meerwaarde volgens het 80-20-principe en bekijk over drie jaar waar iedereen staat

Sporta-magazine is een uitgave van Sporta-federatie, die deel uitmaakt van de Sporta-groep.