Gezond in en uit het zwembad

maandag 12/02

Voor mensen met ernstige gewrichtsklachten ter hoogte van de enkels, de heupen of de knieën kan zwemmen een mooi alternatief zijn voor lopen of andere sporten die de onderste ledematen sterk belasten. Door de opwaartse druk van het water worden deze gewrichten bijna niet belast en door de waterweerstand moeten de spieren rondom de gewrichten juist harder werken. Hierdoor zal de kracht in de spieren rond de gewrichten toenemen waardoor zij dan weer, eens op het droge, een deel van de belasting op de gewrichten kunnen opvangen. Hoe sterker, bijvoorbeeld, de bovenbeenspieren zijn des te meer kunnen zij het kniegewricht ontlasten. Zo neemt de pijn van knieartrose af en moet er minder snel overgegaan worden tot het plaatsen van een knieprothese. Maar telkens ik dit op een raadpleging aan iemand suggereer krijg ik sterke tegenwind en een stortvloed van tegenargumenten. Het is er te nat, het water is te koud, het zwembad is niet op de juiste uren open, je kunt er amper baantjes trekken met al die spelende kinderen in het water,…. 

Los van deze praktische argumenten, waaraan ik natuurlijk niets kan doen, zijn er ook tal van medische bezwaren. Krijg je niet per definitie wratten als je gaat zwemmen? En hoe zit het met schimmels aan de voeten en tenen? Klopt het dat je sneller oorontstekingen oploopt als je gaat zwemmen? Zoals al gezegd kunnen we het water niet voor iedereen op de juiste temperatuur krijgen, de openingsuren verruimen en voor droog water zorgen,…  maar die medische bezwaren wil ik gerust onder handen nemen.

 

De hardnekkige maar ongevaarlijke wratten

Mensen boven de 60 jaar die de weg naar het zwembad (terug)vinden zijn weleens bang dat de wratten die ze in hun kindertijd op handen en voeten zagen verschijnen en soms op pijnlijke manier weer verdwijnen, zullen terugkomen. Dit hoeft zeker het geval niet te zijn. De gewone wratten (Verrucae vulgares) worden veroorzaakt door het humaan papillomavirus. Wratten zijn huidkleurig, ze zien er uit als eelt, maar dan met kleine zwarte puntjes erin. Wratten komen meestal voor op de handen, de voeten en de knieën. Op deze plaatsen lopen kinderen gemakkelijk wondjes op. Deze onderbrekingen van de huid worden door de virussen gebruikt om de huid te infiltreren. Wratten verdwijnen in 80% van de gevallen vanzelf na 2 jaar. Dat is de tijd die het lichaam nodig heeft om weerstand op te bouwen tegen deze virussen. Worden ze pijnlijk of zitten ze op storende plaatsen dan kan je wratten op verschillende manieren te lijf gaan met wisselend succes. Volwassenen hebben meer immuniteit dan kinderen en ook minder huidletsels ter hoogte van voeten, handen en knieën. Zij lopen dus minder kans om wratten op te lopen in het zwembad. Om dit risico ter hoogte van de voeten helemaal te elimineren, kan je best je eigen badslippers dragen naast het zwembad en in gemeenschappelijke stortbaden.

Naast gewone wratten zijn er ook lepelwratten of mollusca contagiosa. Dit zijn wasachtige letsels met een centrale indeuking die veroorzaakt worden door het molluscipoxvirus. De besmetting gebeurt via direct huidcontact. De letsels verdwijnen spontaan na 6 maanden tot 1 jaar, omdat het lichaam immuniteit opbouwt tegen het virus. Deze wratten, die veel voorkomen bij kinderen met eczeem, kan men verwijderen door ze uit te lepelen of te bevriezen.

 

De jeukende tenen

Een schimmelinfectie van de voeten (tinea pedis of zwemmerseczeem) en dan vooral tussen de tenen komt niet alleen bij zwemmers voor, maar ziet men evenzeer bij lopers, voetballers en basketspelers. De warme, vochtige voeten van de atleten zijn een uitstekende woonplaats voor schimmels die zich tussen de tenen of op de voetzool vestigen en daar de huid aantasten en voor jeuk zorgen. Droge voeten en nieuwe kousen na het sporten kunnen deze ellende voorkomen. Behandelen kan met lokale zalfjes of met medicatie op voorschrift.

 

Het pijnlijke oor

Elke zomer is het verschillende keren prijs. Kinderen met vreselijke oorpijn die ze hebben opgelopen in buitenlandse zwembaden. Dit zwemmersoor of otitis externa is eigenlijk een ontsteking van de uitwendige gehoorgang. Het buitenste tweederde van de gehoorgang is rijk aan haren, talg- en zweetklieren. Hier wordt oorsmeer aangemaakt dat cruciaal is in de bescherming van de gehoorgang. Het is waterafstotend en zorgt voor een zure pH in de gehoorgang, wat een invasie door bacteriën of schimmels voorkomt. Als je veel tijd in het water doorbrengt, zal je minder oorsmeer aanmaken en wordt de huid droog, wat zorgt voor jeuk. En als het jeukt moet je natuurlijk krabben, wat op zijn beurt de huidbarrière kapotmaakt en ziektekiemen uitnodigt om een infectie te veroorzaken. Deze infectie kan bestreden worden met ontzwellende en antibacteriële druppels. Maar je kan ze beter voorkomen door de oren droog te houden door niet te duiken, ze te drogen als ze toch nat zijn en zeker en vast niet te krabben, ook al jeukt het nog zo hard.

Aangezien volwassenen zich beter verzorgen dan kinderen en de huid tussen de tenen afdrogen na het zwemmen; minder huidletsels vertonen en al immuniteit hebben tegen gewone en lepelwratten, minder duiken en de oren drogen na het zwemmen, moeten ze van bovenstaande aandoeningen geen schrik hebben. Deze medische bezwaren om uit het zwembad te blijven zijn weggewerkt, nu de praktische nog.  

Sporta-magazine is een uitgave van Sporta-federatie, die deel uitmaakt van de Sporta-groep.