Het vliegveld en het sportveld

woensdag 13/04

Na zwarte Zaventem en een lafhartige metroklap deelde de sport in het collectieve dimmen. Sport stond plots weer op het schap waar ze thuishoort: de speelgoedafdeling van het leven. We stonden stil bij onnoemelijk leed, maar stilstaan is nu net wat sportlui niet zo goed kunnen. Sport is als de koers en het leven bij tegenslag: omkijken en voortjakkeren. 

Altijd ben ik graag naar Zaventem afgezakt. Met een koffer op weg naar curieuze oorden. Of met een kind om te gaan kijken naar het vliegende gewemel. Ze blijven me fascineren, die vliegende tuigjes en hun luchthavenvolk als dinky toys op een speelvloer. Zaventem, die exotische, soms wat lawaaierige high-tech volkstuin aan de stadsrand van Brussel met open blik op de wereld. Ik heb me alvast één zaak voorgenomen: dat zal zo blijven. Dat neemt geen onmens of geen waanidee van me af. In die buitenspelval wil ik niet trappen. 

De sport deelt op haar manier in het leed en de solidariteit. Solidaire fietsers reden de fietslus van knooppunten rond de luchthaven, langs plekken waar anders je haren plegen te wapperen van het overvliegend, blinkend gevleugelte. Een stille rondrit als eerbetoon aan de slachtoffers van gewelddadige onzin. Dwars door Vlaanderen, de koers reed dit jaar dwars door verdriet en ellende. Maar ze werd gereden en dat is goed. Het nationale voetbal, inclusief minuut stilte, werd even verkast naar het veilige buitenland. De voetbalindustrie weet altijd snel raad met zichzelf. En zowaar, zelfs de ouwe, trouwe hooligans lieten zich niet onbetuigd in solidariteit, ook al vieren ze weldra hun dertigjarig jubileum. Zelfs zij verenigden zich in woede en respect, doorheen clubkleuren. Maar naar oude gewoonte vergisten ze zich weer eens van plaats, uitrusting en stijl en sleepten ze weer gespuis in hun kielzog mee. Er zijn nog zekerheden. Het aanhoudende simplisme om de samenleving voor een voetbalstadion aan te zien, zullen we maar aan hun opkomend geheugenverlies wijden. Maar iemand moet het onze hooligans toch nog eens uitleggen.    

Na de aanslagen bleef één zin over sport bij me hangen: ‘Ik hoop dat we nog samen kunnen voetballen op de speelplaats’

In het bezwerende en helende ritueel van nieuwsstromen en praatprogramma’s na de aanslagen bleef één zin over sport bij me hangen: ‘Ik hoop dat we nog samen kunnen voetballen op de speelplaats’. Het ging over samenleven in de toekomst door jongelui met uiteenlopende en vooral nog op te voeden gedachten en manieren van doen. De uitspraak kwam van een godsdienstleraar-opvoeder die, het weze hem gegund, de koran als leidraad had genomen en redelijkheid, menselijkheid en verdraagzaamheid als opvoedingsprincipes vooropstelde. Samen kunnen voetballen, de hele essentie van het samenleven hereid tot een spel op een pleintje. Is dat dan niet vanzelfsprekend?  

Houdt sport extremisten tegen om extreme dingen te doen? Neen, het zou naief zijn om dat te beweren. Sport is geen instant oplosmiddel voor de kwalen van de samenleving. Sport heeft geen toverformule om onmensen tot mensen te maken. Kan sport leefwerelden verbeteren? Jazeker, van duizenden, direct en vlakbij. Het is een heel simpele, maar werkbare vaststelling: wanneer je mensen verbindt en ze direct met elkaar omgaan, gedragen ze zich meestal redelijk normaal. Sport- en speeltereintjes zijn plekken van normaliteit. Net zoals muziek, theater, kunst, circusactiviteiten, dans, zang ... Een vaardigheid leren en daarom geprezen worden, een ploegje vormen, een ruzie al spelend beslechten, een respectvol groetritueel kennen, falen en herpakken, gewoon betrokkenheid tonen... Neen, er is niks magisch aan sport. Je wordt niet plots een goed mens door te sporten. Maar sport is een terrein waar je gewoon aan den lijve kan ondervinden hoe je menselijk kan samenleven, moeilijkheden tegenkomt en kan oplossen. Daarom zijn speelterreinnen, sportveldjes, clubs in de buurt, sportzalen ook in Schaar- en Molenwijken vandaag veel belangrijker dan fonkelnieuwe stadions. Zo moeilijk kan dat toch niet zijn? Wedstrijden van nationale elftallen kunnen we verkassen naar het buitenland. Sportpleintjes niet. Daarop moeten we ook in de toekomst samen spelen. Gewoon, simpel, hier. 

Sporta-magazine is een uitgave van Sporta-federatie, die deel uitmaakt van de Sporta-groep.