Het ziet wit van het volk op de tribunes

dinsdag 14/11

'Het ziet weer zwart van het volk.' Als u, zoals ik, al wat jaren op de teller hebt staan, kent u dat spreekwoord heus wel. Een variante hierop is: 'Het ziet weer zwart van de mensen'. Dat heeft niets met de huidskleur te maken, maar met een groot aantal mensen die op één plek verzamelen. Het is een oud gezegde, dateert nog van lang voor de aanwezigheid van vele andere nationaliteiten en culturen in onze samenleving, misschien vinden het sommigen het intussen zelfs een beetje aanstootgevend klinken. Soit, zo zei men dat vroeger: 'zwart van het volk'. Tijden veranderen.

Écht vol zitten de tribunes in de Nationale Volkssport Nummer 1, het voetbal, natuurlijk niet meer. Vorig seizoen kwamen er gemiddeld 10.748 toeschouwers kijken naar een wedstrijd in de Jupiler Pro League. Vergeleken met de ons omringende landen - Luxemburg even buiten beschouwing gelaten - is dat weinig. Maar vergeleken met twintig jaar geleden valt het dan weer mee: in het seizoen 1996/1997 bedroeg het gemiddelde amper 7.927. Er zijn dus per wedstrijd bijna drieduizend fans meer dan twee decennia terug. Goed nieuws voor de penningmeesters van onze clubs.

Blanke mannen

Als je, zoals ik, veertiendaags een wedstrijd van je favoriete voetbalclub bijwoont en je neemt de moeite om even rond je te kijken, dan vallen er twee dingen op. Eén, voetbal is nog altijd hoofdzakelijk een mannenzaak: ik schat dat de verhouding 80-20 moet zijn. In andere sporten zal dat wellicht iets beter meevallen, het heeft vaak ook met comfort en veiligheidsgevoel te maken. Twéé, het is een blank gebeuren. Heel uitzonderlijk ontwaar je iemand van Maghrebijnse origine, nog véél uitzonderlijker merk je een collega-supporter met een donkere huidskleur op. Ze vallen des te meer op, omdat ze met zo weinig zijn.

Je ziet ze op straat, in het huizenblok dat het stadion omzoomt. Je ziet ze in de hele wijk, in de drukke winkelstraat, in de kleurvolle restaurants, in de theehuizen, je loopt ze op straat voorbij - jij draagt een sjaal van jouw club, zij vaak één van hún club, die ver weg in een andere competitie speelt -, maar je ziet ze niet in de typische supporterscafés en al zeker niet naast je of voor je op de tribune. Hoe kan dat? Bij mijn geweldig sympathieke club lopen een paar zwarte spelers rond, voetballers met Marokkaanse roots, een Argentijn, een Venezolaan, en toch lokken zij geen landgenoten naar het stadion. Het zijn witte mensen die voor zwarte voetballers supporteren, als ze tenminste voor jouw ploeg uitkomen, anders riskeren ze nog altijd een hap, een snauw en een verloren gelopen oerwoudkreet, dat laatste gelukkig steeds minder. Elke 'Oe-oe-oe' valt nu dadelijk op en dat is goed. Het zou nog veel beter zijn, als er niemand zich nog geroepen zou voelen om spelers van de tegenpartij racistisch te bejegenen.

Twee dingen vallen op: voetbal is nog altijd een mannenzaak en het is een blank gebeuren

Schotelantennes

Maar hoe komt het dus dat er op onze tribunes - in alle sporten - nauwelijks mensen van buitenlandse origine te vinden zijn, terwijl ze op het veld zelf niet zelden de meerderheid vormen? Ik herinner me uit mijn korte periode als woordvoerder van een, toenmalige, eersteklasser, dat de community manager en ikzelf de doorbraak van een jonge Turkse Belg in het eerste elftal als een opportuniteit zagen om de Turkse gemeenschap in de stad meer bij de club te betrekken. Drie reacties vielen op: het bestuur reageerde lauw, de supporters eerder afwijzend, de Turken ongeïnteresseerd. Heel vreemd. Laat eender welke Turkse Belg debuteren bij Galatasaray en er worden lange bus- en vliegreizen georganiseerd om die jongen in Istanboel aan het werk te zien. Geef diezelfde Turkse Belg een basisploeg bij de club die enkele huizenblokken verderop speelt en niemand geeft thuis. Of beter: iederéén van die gemeenschap geeft thuis (of in het theehuis), omdat ze niet in het stadion zitten.

Vrezen ze voor racisme? Is dat mogelijk zelfs een reële vrees, dat ze zich niet welkom zullen voelen in die blanke massa? Of is het onwil om helemaal te integreren? Verkiezen ze via de schotelantenne te kijken naar de wedstrijden van Raja Casablanca, FAR Rabat, Fenerbahçe en Galatasaray boven de live beleving in de buurt? Willen wij hen niet of willen zij ons niet? Dat is de vraag. En hoe lossen we het op, dat is een belangrijke tweede.

Laat eender welke Turkse Belg debuteren bij Galatasaray en er worden lange bus- en vliegreizen georganiseerd om die jongen in Istanboel aan het werk te zien. Geef diezelfde Turkse Belg een basisploeg bij de club die enkele huizenblokken verderop speelt en niemand geeft thuis

Monoculturele tribunes

Ik weet het niet, maar het frappeert me enorm, anno 2017. Je kunt voor of tegen de multiculturele samenleving zijn, maar de feiten zijn er: deze maatschappij ís multicultureel en ze zal zo blijven. Behalve onze sport: die blijft opvallend monocultureel. Dat is wel degelijk iets om ons zorgen over te maken, al was het alleen maar vanuit commercieel-economisch standpunt: de logica der dingen is immers dat onze tribunes zullen ontvolken, naarmate de samenleving steeds meer zal 'verkleuren'. Want dat zou betekenen dat er over pakweg twintig jaar geen 10.748 fans op de voetbaltribunes zullen plaatsnemen, maar een pak minder.

Misschien moet er eens iemand wat dieper op de materie ingaan. Vreemd, trouwens, dat nog geen enkele sportjournalist hierbij heeft stilgestaan. Weet u wat, ik zoek het zelf wel even uit. Wordt vervolgd...

 

De logica der dingen is dat onze tribunes zullen ontvolken, naarmate de samenleving steeds meer zal 'verkleuren'

Sporta-magazine is een uitgave van Sporta-federatie, die deel uitmaakt van de Sporta-groep.