Hoe meer volk op de tribunes, hoe dommer de massa

donderdag 10/12
hoologans

Eén op vier Vlamingen stemde in 2004 op het Vlaams Blok. Eén op vier Vlamingen vindt het geen probleem dat er racistische kreten worden geslaakt op een voetbaltribune. Het is een beetje kort door de bocht om te stellen dat het om diezelfde persoon gaat — vooral omdat niet alle kiezers sportliefhebbers zijn —, maar je kunt wel stilaan met enige redelijkheid bevestigen dat één op vier Vlamingen racistisch is of racisme tolereert, en dus vindt dat wij, blanken, superieur zijn ten opzichte van zij, anders gekleurde medemensen. Ik vind dat eerlijk gezegd verontrustend.

 

Een kwart van de Vlaamse voetballiefhebbers vindt de etnische mix van de Rode Duivels geen goed voorbeeld voor de jeugd. Què?

Er waren nog pijnlijke vaststellingen in die enquête van het voetbalweekblad Fan, die bij meer dan duizend voetbalfans werd georganiseerd en dus toch enige geloofwaardigheid mag worden toebedacht. De helft van de ondervraagden durft niet te reageren tegen oerwoudgeluiden. Eén op zeven doet zelfs vrolijk mee. Een kwart van de Vlaamse voetballiefhebbers vindt de etnische mix van de Rode Duivels geen goed voorbeeld voor de jeugd. Què? Verbijsterend, niet?

Maar, vraag ik me onmiddellijk af, hoe komt het toch dat je dit fenomeen wél tegenkomt in en om het voetbalstadion en niet op tribunes van andere sporten? In het basketbal lopen al vijf decennia zwarte spelers rond. Toch krijgen die geen bananen naar hun hoofd gesmeten of begint een deel van het publiek 'Oe-oe-oe' te roepen telkens die speler de bal krijgt. Het fenomeen 'Onze zwarte, goede zwarte, andere zwarte, domme neger' kent men daar niet. Ook in andere sporten is multiculturalisme een feit. Desalniettemin heb ik geen weet van racistische opmerkingen of supporters die dat een slecht voorbeeld voor hun kinderen vinden.

Als je een massa volk samenbrengt, ontstaat kuddegeest. Er hoeft maar één iemand 'Oe-oe-oe' te roepen en anderen volgen slaafs

Ik pijnig mijn hersenen en kan maar één reden bedenken waarom racisme in het voetbal wél en in andere sporten nauwelijks of niet voorkomt: de macht van het getal. Het aantal toeschouwers. Op voetbaltribunes zit een pak meer volk dan in andere sportstadions of -hallen. En als je een massa volk samenbrengt, ontstaat kuddegeest. Er hoeft maar één iemand 'Oe-oe-oe' te roepen en anderen volgen slaafs, omdat ze deel willen blijven uitmaken van hun sociale groep. Hoe meer alcohol achter de kiezen, hoe erger het wordt. De massa wordt dom gehouden, roepen marxistische denkers nu al twee eeuwen. Maar met de beschikbaarheid van steeds meer informatie voor iedereen, kun je ook gerust stellen dat de massa zelf dom ís of er op zijn minst weinig moeite voor doet om slimmer te worden.

 

Nee, ik beweer niet dat de modale voetballiefhebber minder intelligent is dan de modale basket- of hockeyfan. Ik stel wel dat het in een massa van 20.000 mensen makkelijker is om na-aapgedrag te vertonen of misschien wel je eigen diepe negatieve gevoelens en stevig gewortelde vooroordelen te uiten. Zo'n beetje zoals de Vlaams Blok/Belang-kiezers die in het verleden schrik hadden om hun politieke voorkeur toe te geven in de polls, maar dat wel deden in de anonimiteit van het stemhokje.

Sociologen en politicologen hebben zich daar jarenlang op verkeken. Het resultaat was dat een openlijk racistische partij op een bepaald moment één op de vier Vlaamse kiezers wist te verleiden. Ook dat was verbijsterend.

De strijd tegen het racisme moet gevoerd worden door sportbonden, -clubs, -spelers en supportersfederaties. In het voetbal zouden meer wedstrijden moeten worden stilgelegd of stopgezet als een stel idioten positief aanmoedigen inruilt voor plat racisme, waarmee je een individu zwaar beledigt en nodeloos kwetst. Het is een strijd die in alle openheid en krachtdadig moet worden gevoerd. Want, om de titel van een kritisch boekje uit 1984 te citeren: 'Racisten hebben ongelijk'. Altijd en overal.

 

Sporta-magazine is een uitgave van Sporta-federatie, die deel uitmaakt van de Sporta-groep.