Lach niet met Trump

De nieuwe Amerikaanse president heeft zijn plek in de Amerikaanse wielergeschiedenis

donderdag 10/11

‘Make America great again.' Donald Trumps slogan werd de voorbije dagen gretig gebruikt om lacherig te verwijzen naar zijn kortstondig wieleravontuur in de jaren '80. Maar Trump mag er dan misschien niet in geslaagd zijn om met zijn naar hem genoemde wielerronde de Tour de France in de schaduw zetten, hij verdient wel zijn plek in de geschiedenis van het Amerikaanse wielrennen. Om het met Trump te zeggen: het lachen mag stoppen.

'De Tour van de Trump.' Zo staat het er als Sport 90, voorloper van Sport-Voetbalmagazine, in mei 1989 in zijn kleinste kolommen gewag maakt van de nieuwste Amerikaanse wielerronde. Eric Vanderaerden wint er de ene rit na de andere, vier in totaal, en dus is het Vlaamse sportblad het aan zijn stand verplicht om toch een paar lijntjes aan de wedstrijd te besteden. Want voorts is het enthousiasme bepaald magertjes. Tour van de Trump - geen idee wie of wat die Trump wel mag zijn. Niet verwonderlijk, een jaar eerder is de zoveelste poging om het wielrennen in de VS een stabiele  basis te geven nog maar eens gestrand. Dat er talent zat is in de VS, weet Europa wel. Greg Lemond heeft in '86 zijn eerste Ronde van Frankrijk gewonnen. Dat er professioneel gewerkt wordt, is ook duidelijk. 7 Eleven heeft als eerste Amerikaanse profploeg in recordtijd zijn plek midden de vele Europese ploegen afgedwongen. In 1986 mocht Colorado Springs zelfs het WK wielrennen organiseren. Alleen met die wedstrijden wil het maar niet lukken. Dat was in 1988 eens te meer gebleken. Dan hadden ze met de Coors Classic eens een koers met enige aanzien en ging het weer mis. Niet eens tien jaar had de rittenwedstrijd aan de Amerikaanse westkust bestaan. Aanvankelijk niet zonder succes. Greg Lemond had er zijn intrede op het wereldtoneel gemaakt, organisator Aisden had enig marketingtalent en boekte fraaie resultaten, zelfs Bernard Hinault was er in '86 zijn allerlaatste wedstrijd komen rijden. Maar je kan het ook te groot zien. In '87 had een uitstapje naar Hawaï voor zo'n immense meerkost gezorgd dat de boekhouding bloedrood kleurde. Bovendien hield het prijzengeld niet over en vond de wedstrijd steeds moeizamer zijn plek in een door Europa gedomineerde kalender. In 1988 namen nog amper tien ploegen deel, waarna naamsponsor en bierbrouwer Coors Brewing Company er de stekker uittrok. Geen andere sponsor wilde het boeltje overnemen. Het Amerikaanse wielrennen was terug bij af.

Trump vreest dat een wedstrijd met zijn naam alleen maar weerstand zou opwekken. Terecht, zou snel blijken. Zo nobel onbekend hij hier is, zo berucht is Donald Trump dan al in de VS.

Maar net dan is daar Donald Trump. Met, toegegeven, een rittenwedstrijd die qua naam bepaald naar narcisme ruikt. Pakweg Eddy Merckx, Adri Van der Poel of Miguel Indurain mogen later dan een wedstrijd naar zichzelf genoemd zien, een zakenman-ondernemer die zijn naam op een wielerwedstrijd kleeft, het is op dat moment ongezien. Mààr: zijn idee is het niet. Niet van de wedstrijd, niet van de naam. Het plan voor een nieuwe rittenwedstrijd, ditmaal aan de Oostkust van de VS, komt van de jonge CBS-journalist John Tesh die in '87 de Tour de France heeft bezocht. Die is daar zo van onder de indruk dat hij zijn collega en zakenman Billy Packer onder de arm heeft genomen om iets soortgelijks in de VS te organiseren, waarna die laatste naar miljardair Trump is gestapt. Of die er met zijn centen niet wil instappen? Als Trump toehapt en te horen krijgt dat de wedstrijd naar hem genoemd zou worden, vindt hij dit, aldus de New York Times, in eerste instantie zelfs een slecht idee. Trump vreest dat een wedstrijd met zijn naam alleen maar de aandacht van de sport zou afleiden en vooral weerstand zou opwekken. Terecht, zou snel blijken. Zo nobel onbekend hij voor de redactie van Sport 90 is, zo berucht is Donald Trump dan al in de VS. De kapitalist pur sang wordt gehekeld om zijn duistere vastgoeddeals, zijn vele rechtszaken en zijn schimmige faillissementen. Links Amerika kan zijn bloed wel drinken. Wat in de allereerste rit van de Tour de Trump pijnlijk duidelijk wordt. Aan de kant van de weg wacht een horde demonstranten de renners op. 'Hungry? Eat the rich', vertellen hun protestborden. 'Trump=Lord of the Flies'. Of, vlakaf: 'Fight Trumpism'.

 

Zevenentwintig jaar later wordt het allemaal net iets te makkelijk aangegrepen om lacherig te doen over Trumps wielerjaren. Die naam, dat protest, of hoe hij geen gelegenheid onbenut laat om ritten voor de deur van zijn eigen hotels, golfresorts of casino's te laten starten. Maar in diezelfde jaren verlaat zelfs Parijs-Roubaix de legendarische piste om voor de deur van hoofdsponsor Le Redoute te kunnen aankomen - vergeleken met die heiligschennis bezondigt Trump zich aan een commerciële schelmenstreek. Maar veel belangrijker, toch voor het wielrennen: op een moment dat de sport in de VS op kapseizen staat, biedt Trump wel een reddende hand. Als op 5 mei 1989 de allereerst Trump Tour begint, staan er 114 renners uit 15 landen aan de start, waaronder topploegen als het Amerikaanse 7 Eleven, Panasonic en PDM en topnamen als Greg Lemond, Steven Rooks - een jaar eerder nog tweede in de Tour - Eric Vanderaerden en het Russische toptalent Ekimov. Plus: met 250.000 dollar prijzengeld en een winstpremie van 50.000 dollar voor de winnaar wordt het met een klap een van de meest lucratieve wedstrijden in het hele circuit. Dat televisiegigant NBC de wedstrijd uitgebreid covert, is helemaal mooi meegenomen.

“Trump had de beste Europese ploegen laten overkomen, ik herinner me dat er ¬ zeker voor die tijd ¬ héél veel prijzengeld was.” (Eric Vanderaerden)

Wie het wereldwijde web afspeurt, vindt er vandaag nog steeds beelden van. Zoals dat ene, anderhalf uur (!) durende beeldverslag van de editie van 1990, de tweede en laatste keer dat de Tour de Trump onder die naam zou gereden worden. Je kan er veel van zeggen, maar niet dat het niet professioneel oogt. Behoorlijk veel volk aan de kant van de weg, fraaie parcoursen, allemaal puik georganiseerd. Zelfs Eric Vanderaerden wijst er bijna drie decennia later graag op als Humo op een foto van hem aan de zijde van Trump stoot en er de Limburger mee confronteert. "Ik heb veel mooie herinneringen aan de Tour de Trump, de organisatie was pico bello en we logeerden in de mooiste hotels", klinkt het. En ook: “Trump had de beste Europese ploegen laten overkomen, ik herinner me dat er ­ zeker voor die tijd ­ héél veel prijzengeld was.”

 

Lang duurt de wielerhobby van Trump niet. Na 1990 verdwijnt hij uit de organisatie. De vele rellen en schandalen rond zijn persoon eisen hem helemaal op. Maar die twee jaar blijken voldoende om de Amerikaanse oostkust en een nieuwe hoofdsponsor te overtuigen van het potentieel van de sport in de VS. Met Du Pont, een Amerikaanse chemiegigant, wordt een nieuwe naamsponsor gevonden. Wat twee jaar eerder nog een extravagante uitspatting van een multimiljonair was, is in een mum van tijd tot een vaste waarde op de wielerkalender uitgegroeid. Helemaal als zich in 1993 met Lance Armstrong een nieuw supertalent van eigen bodem aankondigt. Dat erkent ook de UCI als het de wedstrijd in 1996 dezelfde topstatus op de wielerkalender geeft als de Ronde van Zwitserland en de Dauphiné Libéré. Allemaal dankzij de erfenis die Trump naliet. Niet verwonderlijk dat het onafhankelijke Amerikaanse Politico Magazine, nochtans geen onverdroten fans van Trump, recent concludeerde dat het niet fair zou zijn om 'de Tour de Trump simpelweg af te schilderen als nog maar eens een mislukking van Trump. Per slot van rekening vond de wedstrijd een nieuwe, stabielere sponsor, werd ze internationaal opgewaardeerd en zou ze nog vijf jaar verreden worden.' Of met de woorden van de huidige voorzitter van de Amerikaanse wielerfederatie Derek Bouchard-Hall in datzelfde Politico Magazine: 'De Tour de Trump is fantastisch geweest voor het Amerikaanse wielrennen. Het was een succesvolle onderneming die het Amerikaanse wielrennen internationaal mee bepaald heeft en de sport in eigen land een nieuw élan heeft gegeven.' Geen idee wat het met Trump als president wordt, maar zijn plekje in het Amerikaanse wielrennen verdient hij wél. Zonder ironie.

Sporta-magazine is een uitgave van Sporta-federatie, die deel uitmaakt van de Sporta-groep.