Laten we een Witte Voetbalmars organiseren

maandag 15/10
©isosport

"Als je 't hebt over de voetbalsector, dan kan je niet verrast zijn", zei Vincent Kompany, relaxed ogend als altijd, donderdag exclusief in het VTM Nieuws. "De link is heel nauw met praktijken van de wereld van mensenhandel, drugshandel en prostitutie. Waar er veel geld aan bod komt, zijn er verborgen transacties mogelijk. Dan komen er heel veel goeie, maar ook heel veel slechte mensen in de omgeving terecht. Maar wat ik niet snap, is dat het internationaal niet transparant is. Er wordt toch sowieso gespeculeerd over de lonen van spelers, dat het waarschijnlijk de spelers niet zo veel uitmaakt dat hun loon bekend is. Maak het helemaal transparant!"

Wijze woorden van een voetballer op leeftijd die altijd al wijzer is geweest dan zijn collega's. Een man met een mening, die niet aarzelt om die te delen. En die nu dus zijn nek uitsteekt voor meer transparantie. Knap. En tegelijk moest ik meewarig lachen, want die Kompany speelt natuurlijk voor Manchester City, een van de meest artificiële clubs ter wereld, in leven gehouden door de miljarden van een sjeik uit de Verenigde Arabische Emiraten. Een club die meer dan dubbel zoveel contractspelers telt dan in de Premier League mogen geregistreerd worden en die de voorlopig overbodige jonge talenten jarenlang verhuurd aan andere clubs, in Engeland of daarbuiten. Een heuse carrousel. Mensenhandel, het is net wat u zegt, meneer Kompany. Zegt u dat ook binnenshuis?

©isosport

Nostradamus

Neemt niet weg dat Kompany gelijk heeft, natuurlijk. Het moet allemaal transparanter in het moderne voetbalbestel. De valsspelers moeten eruit: binnen en buiten de clubs. Makelaars zouden alleen maar mogen bezig zijn met de belangen van hun cliënt(en) en dat zijn voor alle duidelijkheid niet de clubs, maar spelers en trainers. In de praktijk zijn heren als Mogi Bayat en Dejan Veljkovic, de spinnen in het web dat vorige woensdag plots wel heel zichtbaar werd, insiders geworden, die zelf bepalen hoe een club gerund wordt. Nu wordt onderzocht of ze die macht afkochten, door hoge clubfunctionarissen deel te laten uitmaken van een circuit van illegale commissiegelden en dure cadeaus. En ook topscheidsrechters hebben ze 'in the pocket'. Daarmee werd een waarschuwing uit mijn boek '£X€£$$ United. Het geld van het voetbal' (Houtekiet) van precies drie jaar geleden opeens heel actueel. "We staan niet ver af van de situatie dat een spelersmakelaar of investeringsfonds zal beslissen wie wanneer mag winnen", schreef ik toen. Vraag mij niet om uw lottoformulier in te vullen, ik ben niet - zoals iemand afgelopen dagen op Twitter schreef - 'de Nostradamus van het Voetbal', ik voelde gewoon aan dat de toestand helemaal verziekt was. En ik schreef die voorspellende woorden dan nog over een buitenlandse makelaar, Jorge Mendes, de machtigste man in het huidige topvoetbal, niet over, ocharme, internationale meelopers als Bayat en Veljkovic.

"Mensenhandel, het is net wat u zegt, meneer Kompany. Zegt u dat ook binnenshuis bij Manchester City?"

In een opiniestuk dat vrijdag in De Standaard verscheen, pleitte ik voor strenge, internationale regels, die niet alleen moeten worden opgelegd, maar ook toegepast. Een maximaal aantal spelers per makelaar, een vast commissieloon (10 procent), geen innige relatie meer met clubs, spelers die uiteindelijk zelf beslissen waar ze actief zijn. Vandaag is dat namelijk niet het geval. Het schrijnendste voorbeeld daarvan is Radamel Falcao. In 2013 was de Colombiaan misschien wel de beste centrumspits ter wereld, na geslaagde passages bij FC Porto en Atlético Madrid. De voetbalwereld lag aan zijn voeten, hij had de clubs voor het uitkiezen: Real Madrid, FC Barcelona, Manchester United, Bayern München, noem maar op. Het werd AS Monaco, pas gepromoveerd uit de Franse tweede klasse, eigendom van een rijke Rus, maar vooral: pied-à-terre van de reeds genoemde Jorge Mendes. Die besliste eigenhandig dat Falcao voor heel veel geld - en een fijn loon, daar niet van - geparkeerd werd bij een club die zijn thuiswedstrijden dat seizoen voor 8.438 toeschouwers speelde en niet in een imposant stadion voor 60, 70, 80 of 90.000 fans.

 

Matchfixing

Net zoals wielerliefhebbers zich jarenlang semi-bewust hebben laten bedotten door renners die aan het spul zaten (of die wedstrijden verkochten aan concurrenten), zijn voetbalsupporters als die drie aapjes op de buffetkast: zien niets, horen niets, zwijgen erover. Matchfixing is zo oud als het voetbal zelf. Traditioneel ging dat zo: speler van een club die niets meer te winnen of te verliezen had, werd benaderd door iemand uit de entourage van een club die nog een prijs kon winnen of die vocht tegen degradatie. In ruil voor wat zakgeld moest die speler zich niet al te hard inspannen, al eens een tegenstander laten lopen of een opzichtige strafschopfout maken. Desnoods, als allerlaatste redmiddel, moest hij de bal maar in eigen doel trappen. Verhalen over gemanipuleerde uitslagen zijn er legio, bewijzen zeldzaam, sancties nog minder. De omerta heerst, van eerste klasse tot vierde provinciale. Ook scheidsrechters werden weleens omgekocht, denk aan de fameuze Europese wedstrijd tussen Anderlecht en Nottingham Forest in april 1984.

Nieuwer zijn de omkoopverhalen die gerelateerd zijn aan gokactiviteiten, vooral op de Aziatische markt. Neen, we zijn de gokchinees nog lang niet vergeten. Halfweg het eerste decennium van deze eeuw was dat. De voorbije jaren is er ook een markt voor het zogeheten 'spot-fixing' ontstaan: het gokken op spelfasen. Wie neemt de eerste hoekschop? Wie krijgt de eerste gele kaart? Wie staat het vaakst buitenspel? Het kan zo gek niet klinken, of je kan er een gokje op wagen. Vooral in Azië heel populair, naar het schijnt. Bij ons zit dan zo'n mannetje met een gsm stiekem achter zijn hand aanwijzingen te geven op de tribune in pakweg de Eerste Amateurliga. "Nu, corner, thuisploeg". In China plaatst zijn contactpersoon vliegensvlug een gokje op een site: "Nu, corner, thuisploeg". Goed voor een paar honderd euro, de beller krijgt zijn percentje. Het kan nog grover: spreek voor de match met speler X af dat hij onmiddellijk na de aftrap de bal buiten trapt. Iemand in het Verre Oosten gokt net voordien op "Nu, inworp, bezoekers".

En dan is er dus ook de matchfixing waarbij een makelaar wordt ingeschakeld om 'zijn' club te helpen. Door de ref in te schakelen, in ruil krijgt die dan - als ik het allemaal zo lees - een betere beoordeling in de maandagkrant en een korting op de aankoop van een nieuwe auto. Of door een speler om te kopen. Misschien heeft hij, de makelaar, wel meerdere spelers bij beide clubs rondlopen en dan is het niet denkbeeldig (vandaar ook de waarschuwing in mijn boek destijds) dat hij 'zijn' spelers bij de ene club laat winnen omdat daar iemand tussen loopt die in de volgende transferperiode de (zwarte) kassa zal doen rinkelen. 'Zijn' spelers in het verliezende kamp krijgen dan een compensatie voor bewezen diensten.

"Voetbalsupporters zijn als die drie aapjes op de buffetkast: zien niets, horen niets, zwijgen erover"

Witte Voetbalmars

De voetbalsupporter blijft dit pikken. Hij weet dit, maar wil het niet zien of horen, denk opnieuw aan die houten aapjes op de buffetkast. Wat niet weet, wat niet deert, is niet voor niets een typisch Vlaams spreekwoord. Zelf zit ik ook om de veertien dagen op een weinig comfortabel plastic stoeltje mijn club aan te moedigen, ook al weet ik - nog meer dan de modale fan - dat er vreemde dingen gebeuren in de miljoenenbusiness die voetbal geworden is. Het is sterker dan mezelf. Het is sterker dan onszelf.

Misschien moeten we een lijn in het gras trekken. Tot hier en niet verder. Misschien moeten we een Witte Voetbalmars organiseren, naar de Witte Mars die op 20 oktober 1996 driehonderdduizend mensen op de been bracht in de straten van Brussel, mensen die protesteerden tegen de lakse gang van zaken bij justitie in de affaire-Dutroux. Misschien moeten we het volgende voetbalweekend, dat van 19, 20 en 21 oktober met z'n allen thuisblijven en de zondag, bijvoorbeeld, Achter de Kazerne verzamelen en protesteren tegen dit bedrog op grote schaal. Ik voel me, als kleine mediagarnaal, niet geroepen om het te organiseren, maar ik stap wel mee op, als iemand het initiatief zou nemen. Wat denk je, Mark Uytterhoeven: vijftien jaar na de geslaagde geldinzamelactie 'Red KV Mechelen' nu een manifestatie onder het motto 'Red het voetbal' door de straten van Mechelen, want jullie, trouwe geelrode fans, zijn toch wel flink genaaid door enkele bestuurders van de club? Misschien kan ook Vincent Kompany een oproep doen.

"Wat denk je, Mark Uytterhoeven: vijftien jaar na de geslaagde geldinzamelactie 'Red KV Mechelen' nu een manifestatie onder het motto 'Red het voetbal' door de straten van Mechelen?"

Sporta-magazine is een uitgave van Sporta-federatie, die deel uitmaakt van de Sporta-groep.