Lindsey De Grande

Toploopster schrijft beklijvend boek over haar strijd tegen leukemie

dinsdag 18/08
Lindsey De Grande: "Weglopen is geen optie"©Photonews

'Mijn geheugen was nog slechter dan dat van een demente goudvis.' Zonder ghostwriter, met zwarte humor en des te rauwer, eerlijker en genadeloos beschrijft loopster Lindsey De Grande de invloed van leukemie, een kanker die voorlopig geen genezing garandeert, op haar leven en dat van haar naasten.

 

Zelfs al is ze als beloftevolle topsporter ervaren in het verleggen van pijngrenzen, wie met leukemie kampt, moet zijn mentale en fysieke barrière dikwijls oprekken tot de rand van de totale uitputting en is meestal al blij als de ziekte stabiliseert. Op de coverfoto kijkt ze met een indringende blik voor zich uit. 'Ik moest en zou sterk zijn. En daar hoorde wenen niet bij.' Kan een mens dan niet wenen en tegelijk sterk zijn?

 

"Lopen is een houvast en soms zelfs verademing om even de sleur van nevenwerkingen en medische controles naar de uithoeken van mijn bewustzijn te duwen. Hoe kort dat ook mag zijn.'

Op 26 juli 2011 kreeg universitair studente kinesitherapie Lindsey De Grande, eerder zesde in het Europees kampioenschap indoor 1.500 meter, te horen dat ze leukemie had. Tot dan raasde ze als een TGV door het leven, schrijft ze. Topsport was dan wel 'een vaak hol, opgejaagd, jaloers, eenzaam wereldje,' maar 'het plezier om te lopen en om mijn eigen kunnen te ontdekken is belangrijker dan het gezeik.' Lopen blijft tot op vandaag noodzakelijk. 'Het is een houvast en soms zelfs verademing om even de sleur van nevenwerkingen en medische controles naar de uithoeken van mijn bewustzijn te duwen. Hoe kort dat ook mag zijn.'

De nacht na de diagnose is de langste uit haar leven. 'Rusteloos, wenen, piekeren.' Als ze even later op internet rondneust, leest ze dat de gemiddelde levensverwachting drie tot vijf jaar is, al weet ze helemaal niet of die voor haar geldt. 'Het voelde alsof ik moet kotsen. Dan ben ik 25 à 27 jaar? Dat is toch niet mogelijk?' Een dag eerder leefde ze in de veronderstelling tot haar 31ste aan topsport te zullen doen, dan een gezin te stichten, samen met de familie uitstapjes te maken en als kinesitherapeute aan de slag te gaan.

 

Met Kerstmis, na zes maanden onafgebroken behandeling, 'voelde ik me eenzamer dan ooit. Ik kon niet verwoorden hoe ik me voelde, hoe moeilijk ik het had met wat er gaande was, met mijn nevenwerkingen, met alle angsten en vragen. Niemand begreep me, iedereen had goeie bedoelingen, sussende woorden, cliché-uitspraken. Maar het hielp niet. En hoe moeilijk ik het met mijn gedachten ook had, ik besefte dat het leven op die manier niet zo hoefde. Ik zat heel diep en wist niet hoe er uit te raken.'

 

Ze reageerde haar frustratie vaak af op de 'mensen die ik het liefste zag' en herkende zichzelf niet meer. 'Je komt er niet sterker uit, je komt er getekend uit. Soms werd ik echt zot van mezelf en mijn gedachten.' Onder meer een reisje met haar vriend stemt haar wat beter. Stilaan begint ze haar denken kritischer te bekijken. In het verleden was ze op atletiek en haar studies toegespitst. Nu besefte ze meer dat iets leuks met haar dierbaren ook energie kan geven. 'Toch bleef ik ook nu razen en mezelf voorbijlopen, net zoals vóór mijn diagnose’, noteert ze in juni 2012. 'Het had niet misstaan om het rustig aan te doen, mezelf geen doelen of druk op te leggen. Maar ik kon dat niet. Ik voelde dat ik minder hard voor mezelf moest worden.'

 

"Soms werd ik echt zot van mezelf en mijn gedachten"

Wat het meest opvalt, is De Grandes doorzettingsvermogen. Ze geeft nooit echt op, praat over haar gevoelens, overstijgt de anekdotiek, en doet dat volwassen, haarfijn analyserend. Wat ook verbaast, is dat ze gênante voorvallen aanhaalt waaruit blijkt dat veel mensen, soms medisch geschoold en zelfs een keer een farmabedrijf, niet altijd weten hoe met iemand met kanker om te gaan. Die onhandige, soms lompe en zelfs eens onbeschofte houding zit haar hoog. 'Onbegrip went nooit. Al vind ik de stilte van wie niets meer van zich laat horen soms nog hartverscheurender.'

 

Onbewust dwingt de jonge atlete de lezer tot zelfonderzoek: hoe zou u reageren als uw leven (op termijn) bedreigd wordt? Als uw leven een (groot) aantal uur per dag minstens zeer onaangenaam en pijnlijk wordt – zelfs al bent u dankbaar voor elke zonnestraal en het begrip van partner, ouders, familie en vrienden. Doet u als gezonde mens genoeg voor mensen die dat niet zijn? Denkt u na over wat u ze zegt, probeert u aan te voelen wat past? Of bazelt u maar clichés? Zijn uw conclusies en handelingen gebaseerd op wat er zich werkelijk afspeelt bij uw naasten of alleen op wat op het eerste gezicht opvalt? Leeft u gezond, zodat u het risico op ziekten zoveel mogelijk uitsluit? Zelfs al heeft leukemie niets te maken met ongezond leven. Beweegt u genoeg?

 

De Grande wel, ze blijft lopen en liep in 2013 verbazend genoeg een behoorlijke tijd. Sindsdien zijn wedstrijden nog zelden een optie, maar blijft ze haar  conditie onderhouden. ‘Ik had een doel nodig, iets om me aan op te trekken. Je passie gooi je niet zomaar even weg.' Ze houdt haar opties ook graag open, meldt ze. 'Je weet nooit wat de toekomst brengt, dus waarom niet op het beste hopen?'

 

Wie ernstig ziek is, balanceert op een dunne koord tussen hoop en wanhoop, tussen zelfstandig willen zijn maar ook begrip en hulp verlangen en krijgen waar nodig. 'Ik loop soms nog liever tegen de muur, over mijn grens, dan continu te moeten horen wat ik allemaal beter niet moet doen. Al mijn ledematen en lichaamsdelen werken, weliswaar met minder energie en meer pijn, maar ze werken. Ik zal het wel vragen als ik hulp nodig heb of als het niet gaat.' 

 

Lindsey De Grande©Photonews
Lindsey De Grande: Ik loop nog liever tegen de muur, over mijn grens, dan te moeten horen wat ik allemaal beter niet moet doen!"
Van dat ene pilletje per dag was mijn maag telkens uren compleet van slag. Mijn ogen voelden als die van telescoopsluierstaartvissen, ik had veel hoofdpijn, mijn concentratie was vaak zoek en recuperatie had ik geschrapt uit mijn woordenboek

Haar rauwe eerlijkheid maakt het boek onweerstaanbaar. Neem De Grandes herinnering van 11 oktober 2011: 'Altijd moe. Mijn lichaam trilde en spier- en gewrichtspijn wisselden af met een enorme spierspanning. Blauwe voeten waren vaak van de partij, evenals ijskoude handen. Mijn hartslag sloeg op hol en ik had dikwijls jeuk. Van dat ene pilletje per dag was mijn maag telkens uren compleet van slag. Mijn ogen voelden als die van telescoopsluierstaartvissen, ik had veel hoofdpijn, mijn concentratie was vaak zoek en recuperatie had ik geschrapt uit mijn woordenboek. Ik sliep slecht en zweetaanvallen vergezelden me tijdens de donkere uren van de dag, afgewisseld met spierkrampen. Tot slot was mijn immuunsysteem als een open sluis.' In november 2012 klinkt het: 'De pijn werd erger. Nog erger. Ik wist niet dat het kon. Ze mochten met me doen wat ze wilden, me platspuiten of in coma brengen, maar dit kon ik niet meer aan.' Moeheid en misselijkheid blijven een constante factor.

 

De Grande geeft blijk van een uitzonderlijk doorzettingsvermogen. Zo behaalde ze tijdens de strijd tegen haar ziekte haar diploma, onder meer na een stageperiode die bij momenten bijzonder zwaar was. Tegelijk leert ze ook zachter te zijn voor zichzelf. Ook de mindere, soms zelfs rotslechte dagen horen er bij, vindt ze nu. 'En dat is oké. Zolang ik er daarna maar weer tegenaan kan, met dank aan mijn dierbaren als het me te veel wordt.'

 

Half juni, bijna vier jaar na de leukemiediagnose, maakte ze bekend dat haar vriend Jens haar gevraagd heeft om te trouwen. 'En dan zit je daar, te staren naar je verlovingsring, de tranen bengelend over je wangen, niet goed wetend of het er van geluk zijn wegens de dankbaarheid en liefde voor elkaar, de blijdschap dit te mogen meemaken, of wegens het verdriet omdat zo goed als alles toch zo anders is dan gedacht - zelfs trouwen, om nog niet van de voorbereidingen te spreken.'

 

Haar hoop? 'Kanker is een verwoestende ziekte, maar ik weiger te aanvaarden dat het mijn dromen en doelen kapot maakt. Ik wil zoveel proberen en doen. Niet telkens tegen de grenzen van die verdomde medicatie en kanker opboksen. Tegelijk voelt het zo vaak alsof ik tegen honderd gietijzeren muren achter elkaar aan het duwen ben die geen vin verroeren. Ook al weet ik dat ik ze vaak millimeter per millimeter toch weet te verschuiven en dat zoiets pas na een hele tijd zichtbaar wordt.'

Lindsey De Grande. Weglopen is geen optie. Mijn verhaal over topsport, kanker en hoop. Lannoo, 239 blz., 19,99 euro. www.lindseydegrande.be

Sporta-magazine is een uitgave van Sporta-federatie, die deel uitmaakt van de Sporta-groep.