Meer rugby in het voetbal!

Pleidooi voor meer fair play en innerlijke beschaving

dinsdag 22/01

‘Rugby is een spel voor barbaren gespeeld door gentlemen, voetbal is een spel voor gentlemen gespeeld door barbaren.’ Puristen van de ovalen bal zweren bij dit bijna een eeuw oude adagium, dat per definitie elke nuance mist. Het wortelt, daar ga ik verder niet flauw over doen, in een blinde vete met Leave/Remain-allures en in upper class arrogantie. Maar misschien moet het voetbal toch dringend de kern van de boodschap ter harte nemen. En al helemaal eens kijken naar de bijhorende concrete maatregelen. Een warm pleidooi, in het verlengde van het Six Nations-toernooi (1 februari t.e.m. 6 maart) en het WK rugby, later dit jaar.

Het rugby is erin geslaagd cruciale normen en waarden uit het verleden te bewaren door ze te hertalen naar de nieuwe tijden. Geen vrijblijvende nostalgie dus, maar efficiënt beleid, zonder angst voor nieuwe technologieën. Waarom zou het voetbal geen gebruik maken van die kennis en ervaring om een cruciale pijler te restaureren waarop het zelf oorspronkelijk ook steunde? En dan hebben we het over – toch even specifiëren voor wie het misschien alleen maar anders gezien en meegemaakt heeft – fair play en innerlijke beschaving.

Zet even alle vooroordelen opzij. Ja, agressiviteit, spierkracht en intens fysisch contact zitten dieper in het DNA van het rugby. Mààr…

©Isosport

Hoezo, het hoort er nu eenmaal bij, elke beslissing aanvechten en de scheidsrechter belagen als dolle honden? Een ref communiceert alleen met beide aanvoerders en omgekeerd. Al jaren dode letter in het voetbal, in het rugby vandaag nog steeds een leidinggevend principe waarvan alleen in hoogst uitzonderlijke gevallen wordt afgeweken. En dan hebben we het niet over een goed gesprek, maar over een speler die na een overtreding zwijgt en luistert naar de kordate waarschuwing van de ref. Wat soms ook onbedoeld maar onweerstaanbaar grappig is. Want geef toe, een ref met een doorsnee lichaamsbouw die tegen een twee koppen en flink wat spiermaatjes grotere kleerkast zegt: ‘Je weet wat je mispeuterd hebt, en ik wil het geen tweede keer zien, thank you.’ Waarna die spierbundel afdruipt als een bedremmelde kleuter, geweldig toch?

Live mee te volgen, bovendien. Tijdens topmatchen draagt de scheidsrechter een microfoon die niet alleen bestemd is voor intern gebruik. Als supporter hoor je rechtstreeks welke beslissing hij neemt en waarom. Het haalt bijna altijd de lont uit alle kruitvaten. Je staat er als het ware naast wanneer de ref na een zware overtreding de zondaar en diens aanvoerder met een rustig handgebaar wenkt. Je hoort hem de kapitein rustig maar kordaat melden: ‘Zeg tegen je nummer 8 dat ik hem naar de kleedkamer stuur voor een te hoge tackle op de tegenspeler met nummer 10, in die fase van daarnet aan de overkant van het veld, thank you.’ De aanvoerder geeft de boodschap door, de bestrafte speler loopt snel en zonder morren van het veld en het spel kan doorgaan. Geen speler of trainer die het nog maar in zijn hoofd haalt refs aan de zijlijn te molesteren, en de supporters weten precies wat er aan de hand is.

Ook wanneer topscheidsrechter Nigel Owens weer eens uitpakt met een van zijn onderkoelde reprimandes. Zoals die keer toen hij een speler die aanmerkingen had op zijn leiding verbaal vloerde met – en vertalen zou zonde zijn: ‘I don’t think we met before, but I’m the referee on this field, not you. You stick to your job and I will do mine.’ Gevolgd door een inderdaad sektarisch maar in de rugbywereld verpletterend punt-aan-de-lijn: ‘This is not soccer, is that clear?’

Geen rugbyspeler of -trainer die het nog maar in zijn hoofd haalt refs aan de zijlijn te molesteren

Hoezo, het hoort er nu eenmaal bij, verouderde spelregels? Sinds een paar jaar zijn rugbyrefs op grote toernooien uitgerust met een cameraatje op borsthoogte. Dat zorgt voor unieke beelden maar ook voor meer inzicht. Je voelt als kijker de kracht waarmee de spelers op elkaar inbeuken bij bijvoorbeeld een scrum. En dus begrijp je ook beter waarom de regels voortdurend bijgesteld worden om blessures te voorkomen. Vanuit een achterliggende gedachte waar elke contactsport, en dus ook het voetbal, zou moeten bij stilstaan. Atleten van vandaag zijn fysisch niet meer te vergelijken met hun voorgangers uit de vorige eeuw. Bijgevolg moeten een aantal spelregels die daar rechtstreeks mee samenhangen herbekeken worden, en bijgesteld waar nodig.

Hoezo, het hoort er nu eenmaal bij, oeverloos discussiëren over de VAR? In het rugby hebben ze al jaren een video-ref. Op tv en in het grote scherm in het stadion kijk je simultaan mee met de scheidsrechter op het veld. Waardoor je niet meer gefrustreerd naar huis gaat en pas later op de avond in de samenvatting ziet dat je er helemaal naast zat met je grote verontwaardiging. Scheelt meteen een pak slecht besteed testosteron en adrenaline op de tribunes.

Hoezo, het hoort er nu eenmaal bij, advocaten die spelers schorsingen besparen? In het rugby volgt de straf soms dezelfde dag al. Die is doorgaans niet van de poes, en er wordt niet gekeken naar naam en palmares. Best mogelijk dat superster en sponsoruithangbord Bakkies Botha in 2007 net wereldkampioen geworden is met Zuid-Afrika, hij heeft een kopstoot uitgedeeld en krijgt daar negen weken schorsing voor. Met onmiddellijke ingang, einde verhaal. Wie zoiets flikt tijdens zijn eerste wedstrijd op een WK, zit dus meteen voor de rest van het toernooi op de tribunes.

Hoezo, het hoort er nu eenmaal bij, spelers die instructies krijgen om scheidsrechter, tegenstander en supporters te misleiden? In het rugby kun je daar als trainer maar beter mee uitkijken. Een paar jaar geleden lekte uit dat de coach van de Londense topclub Harlequins zijn spelers de opdracht had gegeven te doen alsof ze geblesseerd waren om gele kaarten uit te lokken bij de tegenstander. Hij werd prompt geschorst, en niet pro forma: voor drie jaar, wereldwijd, en voor elke competitie.

Hoezo, het hoort er nu eenmaal bij, rotverwende toppers die jeugdspelers het slechte voorbeeld geven? Sportiviteit maakt integraal deel uit van de rugbyopvoeding. Zelfs op schoolniveau. Een aantal spelers van het middelbare schoolteam van Kelston (Nieuw-Zeeland) werden bijvoorbeeld ooit 10 tot 16 maanden geschorst na een vechtpartij op het veld. En in het rugby wordt ook zeer expliciet een voorbeeldrol verwacht van de topspelers. Ziet u het al gebeuren, Cristiano Ronaldo die een wedstrijd rust krijgt en niet in een loge zit maar op de bank? In een spuuglelijk groen hesje, als hulpje van de verzorgers. Zijn rugby-tegenhanger Dan Carter, wereldkampioen met Nieuw-Zeeland en een van de beste spelers aller tijden, vond het in de aanloop naar het vorige WK niet meer dan normaal om zo af en toe het veld op te lopen met bidons water voor zijn ploeggenoten. Niet op een achterafveldje tegen een amateurclub, maar in rugbymekka Twickenham, tegen Engeland en voor 82.000 toeschouwers.

Ziet u het al gebeuren, Cristiano Ronaldo die als hulpje van de verzorger bidons water brengt in een bomvol stadion?

Hoezo, het hoort er nu eenmaal bij, gescheiden supportersvakken en bierdouches? Een voorbeeld uit eigen ervaring. In 2006 woon ik samen met mijn nog jonge dochter de rugbyclash Frankrijk-Engeland bij in een uitverkocht Stade de France. Voor en na de match is er in de cafés alleen maar verbroedering, en tijdens de wedstrijd zitten alle supporters gewoon door elkaar zonder ook maar een spatje agressie of vulgariteit. Pinten worden warempel gewoon leeggedronken en niet in elkaars nek gegooid. Twee jaar voordien moesten wij op het EK voetbal in Portugal voor en na een wedstrijd tussen dezelfde teams op de vlucht voor eerst stomdronken hooligans en daarna dolgedraaide agenten.

Uiteraard heeft het rugby ook zijn schaduwzijden, laat dat vooral duidelijk zijn. En misschien word ik nu wel geëxcommuniceerd door de meest gestrengen in de leer van de ovalen bal, onder wie – The horror! The horror! – een paar pub- en andere cafébazen. Maar ik ben ervan overtuigd dat een kruisbestuiving het door hen zo verachte ‘soccer’ net kan verlossen van een aantal excessen waar zij, en met hen miljoenen voetballiefhebbers, zich zo aan ergeren.

Sporta-magazine is een uitgave van Sporta-federatie, die deel uitmaakt van de Sporta-groep.