Opstaan!

AFLEVERING 4: De oplossingen

dinsdag 03/11

Tv-kijken van kleins af beperken, is aan te bevelen, want sedentair gedrag is gewoontegedrag: als je als kind veel tv kijkt, is de kans groter dat je dat op volwassen leeftijd ook zal doen. “Het is echt nodig om thuis regels op te leggen rond het schermgebruik. Bij gezinnen waar dat gebeurt, zien we dat het schermgebruik minder is. Je kan daarvoor bijvoorbeeld met een soort timer werken. Geen televisie installeren op de kamer van het kind is ook aan te raden”, zegt Dr. Maïté Verloigne van de vakgroep Bewegings- en Sportwetenschappen aan Universiteit Gent, waar onderzoek werd gedaan naar sedentair gedrag.

fit at work

Bij kleuters, kinderen en jongeren hebben afspraken rond de duurtijd en het gebruik van mediatoestellen een positief effect, net als beloningen met de focus op intrinsieke motivatie. “In de schoolomgeving kunnen leerkrachten bewegingstussendoortjes inlassen of dynamisch werken, in groepjes met een doorschuifsysteem of standing desks”, zegt Verloigne.

Verder is het belangrijk te zorgen voor een mix van maatregelen: educatie, faciliterende maatregelen zoals de mogelijkheid om een bepaalde tijd rechtstaand les te volgen op school, een registratie-instrument zoals een stappenteller, en ondersteuning van buiten af door bijvoorbeeld bedrijfsartsen en preventie-adviseurs die tips en informatie geven. Voor volwassenen zijn nog een aantal andere bijsturingen mogelijk, zoals het gebruik van draagbare bureaufietsen of expliciete aanmoediging in de werksetting via coaching of werkgevers die laten blijken dat ze achter afspraken staan om minder neer te zitten.

"Mensen hebben het gevoel dat het als raar zou overkomen als je ineens gaat rechtstaan om de telefoon op te nemen"

“We zijn gaan luisteren in bedrijven naar wat mensen zou kunnen tegenhouden om meer recht te staan en wat dan het eerste naar boven komt, is de angst dat anderen ze als niet productief zouden beschouwen”, zegt Katrien De Cocker van de vakgroep Bewegings- en Sportwetenschappen aan Universiteit Gent. “De perceptie is dat je niks aan het doen bent als je eens rondwandelt. Terwijl werkgevers aangaven dat ze dat nochtans niet als een probleem zagen. Verder speelden ook het praktische en de eraan verbonden kosten een rol en het gevoel dat het als raar zou overkomen als je ineens gaat rechtstaan om de telefoon op te nemen. Het is een gewoontegedrag.” 

“In Scandinavië hadden ze een tiental jaren geleden al een model om elk kwartier je lichaamshouding te veranderen. Ze hielden vaker rechtstaande vergaderingen, iets wat we hier ook proberen toe te passen. We hebben een online tool ontwikkeld waarop mensen een aantal gegevens kunnen invullen, waarna ze dan advies op maat krijgen met als doel hun bewustzijn te verhogen om vaker recht te staan en hen te motiveren om hun gedrag aan te passen. We zien dat dat effect heeft: er wordt minder gezeten. Die tool is nog niet openbaar, maar we bekijken of we dat in de toekomst kunnen realiseren.”

Bron: VIGeZ, Van Acker R & De Meester F. (2015). Langdurig zitten: dé uitdaging van de 21ste eeuw Factsheet sedentair gedrag. Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en Ziektepreventie. Brussel.

 

Sporta-magazine is een uitgave van Sporta-federatie, die deel uitmaakt van de Sporta-groep.