Passie verbindt

Sporta-congres: hoog tijd voor 'Start to... maatschappelijk verantwoord sporten'

woensdag 19/10

Maatschappelijk verantwoord sporten is een noodzaak

 

"Sport doet heel veel voor de samenleving en de samenleving doet heel voor de sport", opende sportsocioloog en congresvoorzitter Bart Vanreusel de namiddag op de Nike-campus in Laakdal. Hij vond het vreemd dat maatschappelijk verantwoord ondernemen, ook wel 'duurzaam ondernemen' genoemd, al in 1999 z'n opwachting maakte, maar dat de sport buitenspel bleef staan. Of: zichzelf buitenspel zette.

Nochtans is sport geen zacht thema, benadrukte Vanreusel. "Het is essentieel voor de maatschappij op het vlak van gezondheid, economie en tewerkstelling, en welzijn. En er lopen verbindingslijnen tussen die drie."

To Work Again

Gewezen triatleet Marc Herremans, sinds 2001 verlamd na een zware val, mocht de moeizame totstandkoming van zijn To Walk Again-stichting uit de doeken doen. Normaal had hij hierover in discussie moeten gaan met minister van Werk Kris Peeters, maar die werd op hetzelfde moment in de Kamer van Volksvertegenwoordigers verwacht voor het begrotingsdebat en liet zich verontschuldigen.

Herremans voerde aan dat hij destijds een uitkering van 600 euro per maand kreeg op voorwaarde dat hij geen activiteiten meer zou doen. "Andersvaliden mogen zich niet integreren", getuigde hij. "Ze zetten ons niet alleen gevangen in ons eigen lichaam, maar ook in ons eigen leven. Ik wou iets doen voor lotgenoten, maar dat mocht niet. Ik herinner me nog dat ik aanwezig was op een debat met Gilles De Bilde en Eddy Merckx. Twee miljonairs die daarvoor een vergoeding kregen en ik moest het gratis doen. Eigenlijk is de boodschap voor de andersvalide: 'Zeg dat je niets meer kunt, dan krijg je een hoge uitkering. Zet je dan in de zetel en zap voor de rest van je leven'."

Een harde vaststelling, die Herremans tot een beslissing dwong: ofwel tevreden zijn met die 600 euro en thuisblijven, ofwel risico nemen en een engagement aannemen. Hij deed het laatste en startte met To Walk Again. "Als ik berust had, was er nu geen foundation en zou ik geen huis, geen vrouw en geen twee kinderen gehad hebben. Ik vind dat je andersvaliden die zich willen integreren in de samenleving de vrije keuze moet laten. Uiteindelijk zijn we allemaal beperkt: in de tijd. Haal dus uit het leven wat erin zit." Daarom is de volgende stap een nieuw initiatief: To Work Again.

Marc Herremans kreeg bijval van Sporta-voorzitter Toon Claes. "De overheid ziet mensen als Marc enkel als een chronische zieke, die van geen tel meer is voor de maatschappij. We moeten een speciaal statuut voor hen eisen, waarbij ze hun uitkering behouden als ze iets bijverdienen."

"Andersvaliden mógen zich niet integreren. Ze zetten ons niet alleen gevangen in ons eigen lichaam, maar ook in ons leven" Marc Herremans, To Walk Again

Sociaal ondernemen in de sport

Professor Jeroen Scheerder van de KULeuven had zijn presentatie 'Van MVS 1.0 naar MVS 2.0' gedoopt, waarbij de eerste 'MVS' staat voor Medisch Verantwoord Sporten en de tweede voor Maatschappelijk Verantwoord Sporten. De sportclub wordt gezien als hoeksteen van de samenleving, maar is onvoldoende of niet toegankelijk voor sommige doelgroepen. "Sport is een gesloten, niet-inclusieve wereld, waar te veel sociale ongelijkheid heerst," stelde Scheerder vast. "We moeten de maatschappij versporten en de sport vermaatschappijen."

Daarvoor moeten sportclubs zich wel aanpassen aan de maatschappelijke verwachtingen, aldus Scheerder. Maar sportfederaties halen lage scores op het vlak van samenwerking, solidariteit en ondernemerschap, zo blijkt uit studies en bevragingen. In Leuven werd daarom dit academiejaar een vak 'Sociaal ondernemen in sport' geïntroduceerd. Zes studenten schreven zich in. "Een veelbelovend begin", vond Scheerder.

"Sport is een gesloten, niet-inclusieve wereld, waar te veel sociale ongelijkheid heerst" Jeroen Scheerder, professor KULeuven

Passie verbindt

Onder de hashtag '#Believe' wil sociale onderneemster Sihame El Kaouakibi, oprichtster en coördinator van Let's Go Urban, een organisatie die zich specialiseerde in 'urban arts' en 'street culture', kwetsbare jongeren mobiliseren. "Stel je voor dat je op je achttiende geen perspectief ziet, niet weet waarvoor je opstaat en wat je die dag gaat doen. Dát is het grootste probleem in onze grootsteden vandaag."

Eén op vier leerlingen met allochtone roots haalt geen diploma middelbaar. Dat is nefast voor hun eigenwaarde en het verkleint hun kansen om een degelijke job te vinden. El Kaouakibi: "Er zijn 200.000 kinderen onder de tien jaar in dit land. 200.000 redenen om iets aan die situatie te doen. Maar hoe?"

Ze ziet maar één uitweg: een positieve aanpak. "We moeten vertrekken vanuit het potentieel dat er is, niet vanuit de problemen. Ons motto is: 'Passion connects'. Passie verbindt. We moeten jongeren aanspreken op wat ze kunnen, niet op hun tekorten." Uiteraard kom je dan ook bij de sport terecht, want in de sport is passie een bindende factor.

"We moeten jongeren aanspreken op wat ze kunnen, niet op hun tekorten" Sihame El Kaouakibi, sociale onderneemster Let's Go Urban

Betrokkenheid

"Talent is superbelangrijk en mensen maken het verschil", benadrukte stichter Marc Hufkens van non-profitorganisatie Flanders Bike Valley. Els Van den Broek van Mobiel 21, had het dan weer over 'generosi-tijd', met haar uit de Deense hoofdstad Kopenhagen geleende idee om senioren in een riksha in het tehuis op te pikken en hen rond te rijden, zodat ze zich weer even jong kunnen voelen.

Profrenner Serge Pauwels sprak over het sociaal engagement van zijn wielerploeg, Dimension Data, het vroegere MTN-Qhubeka. Qhubeka is een ngo die geld inzamelt voor Zuid-Afrikaanse kinderen die in moeilijke omstandigheden moeten overleven. Maar ook bij ons wordt kansarmoede een steeds prangender probleem, zo concludeerde Emily De Laer, de diversiteitscoördinator van Sporta. Op vijf jaar tijd is het in onze grootsteden meer dan verdubbeld.

Voor de Belgian Homeless Cup, een voetbaltoernooi voor daklozen, probeert coördinator Bert Ballegeer de kansarmen uit hun leefwereld te halen. "Het is heel belangrijk dat mensen ergens kunnen bijhoren, dat ze gemist worden als ze er niet zijn, dat ze zich ook betrokken voelen", zei hij.

Tom Flachet van de Brussels Boxing Academy haalt eveneens jongeren van divers pluimage naar zijn boksclub. "Iedereen kan bij ons zijn wie hij is, vanuit zijn eigen achtergrond. Het is een uitdaging om al die culturen samen te brengen. Dat gebeurt niet spontaan in de samenleving, wel in een sportclub."

 

Resoluties

In zijn afsluitende congresresoluties engageerde Toon Claes van Sporta zich om maatschappelijk verantwoord ondernemen ook in de sport te verankeren. Voor mensen met een handicap moet ernaar gestreefd worden om de administratieve regels te versoepelen, zodat ze zich beter kunnen integreren. Topsport moet het publieke forum vormen om maatschappelijk verantwoord sporten kleur te geven en breedtesport moet maatschappelijk handelen mogelijk maken. "Sport kan ons verenigen. Ook wie het minder goed gaat", zo rondde Claes de dag af.

En zo vertrokken de 150 congresdeelnemers met flink wat huiswerk uit Laakdal. Sport moet in de nabije toekomst nog nadrukkelijker met twee voeten in de samenleving staan, inclusief zijn en sociale betrokkenheid aanmoedigen. Een belangrijke uitdaging.

Sporta-magazine is een uitgave van Sporta-federatie, die deel uitmaakt van de Sporta-groep.