Propere voeten

Kan het voetbal nog gered worden?

vrijdag 20/12

15 december 1995. Meer nog dan de data van wereld- en Europabekerfinales moet die dag in rood aangestipt worden op de tijdlijn van de voetbalgeschiedenis. Niet om een of andere historische wedstrijd die dan plaatsvond, maar omdat die dag het Europees Hof het bestaande voetbalbestel met enkele pennentrekken drastisch hervormde. Het Bosman-arrest liet geen ruimte voor interpretatie en er werd evenmin een overgangsperiode voorzien. Van de ene dag op de andere werd het hele transferbestel overhoopgegooid. Geen beperkingen meer qua aantal EU-spelers, contracten die afliepen waren ook werkelijk gedaan. Dat laatste klinkt logisch, maar was het tot dan toe niet. Het was de reden waarom de bescheiden middenvelder Jean-Marc Bosman een stel gewiekste advocaten inschakelde.

Sindsdien zijn clubs onmachtig en makelaars oppermachtig. Spelers zijn slaven gebleven, zij het goedbetaalde... En de transfermarkt werd niet afgeschaft, de mensenhandel blijft gewoon verdergaan.

Maged Samy kreeg sympathieke traditieclub Lierse op de knieën

Ligt dat aan Bosman? Euh, ja, in die zin dat het een gevolg is van 'zijn' arrest. Maar eigenlijk zouden alle voetballers van vandaag dankbaar moeten zijn en een deel van hun loon doorstorten op de rekening van Bosman, want dankzij hem verdienen zij veel meer dan voorheen. Dan hoefde die niet te verkommeren in een uitgeleefde woning.

Propere Handen maakte op 10 oktober 2018 duidelijk hoe scheefgegroeid de situatie is: dat er zwart geld omging in het voetbal en dat er sprake was van witwaspraktijken, ach, dit is België, het land van de foefelaars en de ritselaars. Dat er ook scheidsrechters beïnvloedbaar zouden zijn en matchen gefikst werden door overijverige en zich onaantastbaar wanende makelaars was wel even schrikken. Het topvoetbal is ziek, maar wat kan ertegen gedaan worden en wie moet dat dan doen? De primeur was vrijdag voor de aanwezigen op het Van Clé Sportcafé in Herentals, mijn ideeën nu ook in compacte vorm voor u, lezer.

Beschouw de makelaar als een dienstenleverancier, zoals een advocaat, en gun hem of haar een percentage op alle inkomsten van een speler, maar niet (NIET!) op transfersommen!

Ik kijk naar u, Fifa!

Perk de macht van de makelaars in. Beschouw de makelaar als een dienstenleverancier, zoals een advocaat, en gun hem of haar een percentage op alle inkomsten van een speler, maar niet (NIET!) op transfersommen. Laat niet toe dat makelaars 'clubmakelaar' zijn, waarbij ze bij elke contractonderhandeling met twee petjes aan tafel zitten, eentje namens de club en eentje namens de speler. Het verhaal is bekend van Mogi Bayat die een speler probeerde te verpatsen en bij de bespreking vrolijk aan de kant van de voorzitter ging zitten, niet van zijn cliënt. Bij de club valt ook meer geld te rapen voor de makelaar. (Ik vermeld er voor alle zekerheid even bij dat de meeste makelaars koosjer zijn, maar het zijn de Bayats en Vejlkovicen die de boel verzieken en de reputatie van vakmensen bezoedelen.)

De verplichte oprichting van een 'clearinghouse', een virtueel huis waar toezichthouders kunnen nagaan hoe transfers zijn verlopen en wie welk bedrag heeft opgestreken, is een minimum minimorum. Zelfs die eenvoudige installatie duurt in België máánden.

En nog iets: zorg ervoor dat de zomertransferperiode geharmoniseerd wordt en in de meeste voetballanden samenvalt, zodat supporters tussen de start van de competitie en het einde van de transfermarkt hun elftal nog blijven herkennen. Schaf de wintertransferperiode af, behoudens voor hoge blessurelast. Bijvoorbeeld als er twee van de drie doelmannen langdurig out zijn. De huidige wintertransfermarkt is een derde zit voor gebuisde clubleiders, die in grote paniek voor veel te veel geld elders overbodige spelers gaan halen. Levert zelden resultaat op.

Clubs moeten de tering naar de nering zetten, waarbij minstens break-even draaien een logisch uitgangspunt zou moeten zijn!

Ik kijk naar u, Uefa!

De Financial Fair Play nóg duidelijker opleggen dan nu is een must. Clubs moeten de tering naar de nering zetten, waarbij minstens break-even draaien een logisch uitgangspunt zou moeten zijn. Het voetbal is een bedrijfssector als een andere. Daarnaast zou er een 'salary cap' moeten komen, zoals in Amerikaanse topsporten. De Verenigde Staten vormen de bakermat van het kapitalisme en toch is het daar dat er strengere reglementen gelden. In de NBA moeten clubs rekening houden met een loonplafond, waar ze niet boven mogen. Gevolg daarvan is dat clubs met ongeveer gelijke middelen aan de start komen en dat de competitie spannender verloopt. Meer spanning en een eerlijker verloop, wie kan daartegen zijn? (Antwoorden graag op een gele briefkaart naar Sporta-magazine.)

 

Ik kijk naar u, KBVB!

Maak buitenlandse overnames moeilijker. Dat de Abramovitsjen en de sjeik Mansours hogere ambities hebben dan de Jupiler Pro League of de Proximus League mag duidelijk zijn, maar waarom aanvaarden we de komst van excentrieke exoten die het Belgisch voetbal op geen enkele manier voorthelpen? Eén naam: Maged Samy. Kreeg sympathieke traditieclub Lierse op de knieën en bouwde de geroemde jeugdopleiding af. Faut le faire!

Als er zich overnemers aandienen moeten die een band met club of regio hebben. Aan figuren die Brussels de hoofdstad van Belgium noemen, hebben we niets. En eis vooral financiële waarborgen. Dat iemand als Vincent Tan KV Kortrijk voor een habbekrats (5 miljoen euro) kon overkopen, is absurd. De man beloofde er een subtopper van te maken, te beginnen met een nieuwe tribune, die er vijf jaar later nog altijd niet is. Moeten we hem de namen van enkele architecten doorspelen?

Vierentwintig profclubs is in België niet leefbaar. Twaalf of veertien is veel realistischer. Tenzij we voor een soort veredeld amateurvoetbal gaan, dan kan twintig eventueel

Ik kijk naar u, Pro League!

Pas samen met de Licentiecommissie de regels streng toe, strenger dan vandaag. Vierentwintig profclubs is niet leefbaar. Twaalf of veertien is veel realistischer. Tenzij we voor een soort veredeld amateurvoetbal gaan, dan kan twintig eventueel. Sluit samen met de bond financiële avonturiers uit. Verplicht clubs te investeren in de eigen jeugd en in community werking. In de Premier League legt het tv-contract een verplicht percentage op. Moet ook hier kunnen, als er binnenkort onderhandeld wordt over een nieuw contract.

Maar vooral: verplicht clubs om hun supporters inspraak te geven. Kijk naar Duitsland, waar dat opgelegd wordt en goed werkt. Het Duitse voetbal werd zeventien jaar geleden gesaneerd in een een-twee-drietje tussen overheid, bond en clubs. Anno 2019 is de Bundesliga de gezondste topcompetitie ter wereld en de tribunes zitten er vol, tot in derde klasse toe. Aandeelhouders die het alleen voor het zeggen hebben, zijn er niet welkom. Via een 'Fanprojekt' wordt de wijk, de gemeente of de stad betrokken bij de voetbalclub.

 

Ik kijk naar u, supporter!

Blijft u het pikken, dat u beschouwd wordt als een melkkoe? Betalen en zwijgen, is dat waar u voor staat? Ú bent degene die moet eisen dat clubs correct gerund worden, dat er een rationeel beleid gevoerd wordt, dat uitwassen als racisme actief worden bestreden, dat de club voor uw comfort zorgt, zodat ook uw familieleden veilig en in correcte omstandigheden naar het voetbal kunnen. Doet u mee of laat u betijen?

O ja, het is nu of nooit.

Sporta-magazine is een uitgave van Sporta-federatie, die deel uitmaakt van de Sporta-groep.