Quo vadis, jeugdvoetbal?

Jeugdcoach en voetbalpapa wil ouders en trainers sensibiliseren met boek

donderdag 14/04

Het was tijdens de Rode Neuzencampagne dat Wesley Muyldermans (38) zich de vraag stelde: Waarom focussen we vooral op school als we het over psychologische problemen bij jongeren hebben?

“Ik miste in heel dat verhaal een belangrijk facet dat ik zelf goed ken: sport. Neem ons jeugdvoetbal. Het zou een uitlaatklep moeten zijn. Maar net daar zadelen we onze kinderen met onnoemelijk veel druk op.”

Na zijn eigen carrière trainde Muyldermans zowat alle jeugdploegen van FC Zemst. Later coachte hij met zijn A-diploma onder meer bij OH Leuven en Woluwe-Zaventem. Nu is hij fulltime voetbalpapa van het Lierse talent Jari (8). Wat Muyldermans op de somberste momenten aanschouwt: voetballertjes die om de oren geslagen worden met evaluaties, ouders die zonder schroom tieren en schelden, trainers die spelertjes aansturen alsof ze een PlayStation bedienen en bestuursleden die alleen nog goudklompjes in plaats van kinderen zien.

In Jeugdvoetbal werpt Muyldermans de nodige vragen op. Zoals: hoeveel jonge voetballers worden er weggeplukt om vervolgens opnieuw gedumpt te worden? Of: waarom zijn de meeste zogezegd grote talenten vroeg op het jaar geboren? De antwoorden blijven meestal wel achterwege. “Ik heb de nodige ervaring, als coach en papa, maar ik wil niet pretenderen dat ik hét antwoord weet. Noem mijn boek maar sensibilisering. Om een paar dingen ter discussie te stellen. Vervolgens moeten we er experts bij halen, mensen zoals Hans Van Crombrugge, Joris Lambrechts of Jef Brouwers.”

Laten we beginnen bij de kern van je betoog: we leggen jonge voetballers te veel druk op.

“En we beseffen het veel te weinig. Er zijn clubs die de juiste richting uitgaan, met bijvoorbeeld charters. Er toeven ook veel bekwame pedagogen in ons jeugdvoetbal. Maar is het wel genoeg? We focussen altijd op de vraag: hoe leiden we goede voetballers op? Voetbaltechnisch hebben we prima opleidingen, maar weten we ook hoe we jonge jongens mentaal begeleiden, de druk weghouden? In mijn boek heeft één coach het over de sandwichmethode: steek elke negatieve opmerking tussen twee constructieve. In welke jeugdopleiding kennen ze dat? Iets anders: waarom zijn bij eliteclubs zoveel ouders aanwezig op trainingen? Verbied dat! Laat kinderen zich anderhalf uur amuseren en bijleren. Wat ik wil zeggen: we mogen ook trainers en ouders beter opleiden.”

 

Je slaat in je boek alvast een mea culpa.

“Ja, ik heb me evenzeer laten meeslepen, fouten gemaakt. Nu zeg ik mijn zoon nog maar één ding voor een match: ‘Ik zou je graag een paar keer zien lachen.’ Bij jeugdwedstrijden op eliteniveau zie je amper nog een kind dat spontaan lacht. Ik weet wel: ze voetballen graag. Maar toch, die kinderen zijn o zo gefocust. Vooral uit schrik om iets verkeerd te doen.”

 

Die druk is er ook voor en na matchen. Waarom zou een kind dat toevallig goed kan voetballen geen hamburger mogen eten na een wedstrijd?

“Dat clubs dat verbieden, vind ik er los over. Je komt op voetbaltornooien met vijftien frietkoten en dan mogen ze niets eten? Ik weet wel: als topclub mag je het belang van gezonde voeding benadrukken. Maar mogen kinderen af en toe nog kinderen zijn?”

 

We spiegelen hen bovendien altijd de succesverhalen voor. Maar voor iedere profvoetballer zijn er honderden anderen – niet altijd even subtiel – afgevoerd.

“Ik bedoel dat niet sinister, maar ik pleit er inderdaad voor om veel vaker de slechte voorbeelden te tonen. In mijn boek haal ik jongens als Makalambay en Maaroufie aan. Op een bepaald moment de hemel in geprezen, maar waar zitten ze nu?”

 

Toch zeg je dat talenten best zo jong mogelijk opgepikt worden door grote clubs.

“Het voetbal is geëvolueerd. Een jongen die na zijn tiende aansluit bij een eliteclub, heeft een belangrijk deel van zijn opleiding gemist. Dus ja, als een jongen talent heeft, kan die best zo snel mogelijk naar de grote clubs of een voetbalschool. Maar we mogen wel in vraag stellen hoe trainers en ouders daar vervolgens met die kinderen om gaan. We vergeten te vaak dat we met kinderen bezig zijn, dat ze moeten leren en maar in beperkte mate druk aankunnen.”

 

Maar jonge voetbaltalenten zijn nu eenmaal véél geld waard.

“En dat kan je niet meer keren. Maar je kan wel vragen blijven stellen bij bepaalde praktijken. Dat clubs zoals Anderlecht met –zogenaamde- ‘sterkmakingen’ werken, een contract waarin de ouders in ruil voor een som geld of voordelen in natura, beloven dat hun kind een poos bij de club blijft. Ik denk niet dat dat een goed idee is.”

Wesley Muyldermans: Nu zeg ik mijn zoon nog maar één ding voor een match: ‘Ik zou je graag een paar keer zien lachen.’

Wat jij wel een goed idee vindt, zijn voetbalscholen, zoals de JMG Academie in Tongerlo en de Essevee Soccer School van Thomas Caers

“Ik word volgend seizoen wellicht trainer bij de voetbalschool Act2Prevent. Ik overweeg om mijn zoon uit het clubvoetbal weg te halen en in zo'n school te laten trainen. Bij Lierse spendeert hij nu meer tijd in de auto dan op een voetbalveld. Tijdens de week is het: school, snel eten, training, slapen. De weekends zijn niet veel beter. Recent reden we naar Tubeke, het werd… 2-35. Op de tijd kan Jari bij een voetbalschool twee keer anderhalf uur trainen. Een vraag: waarom moeten eliteploegen heel het land doorrijden? Waarom speelt Lierse tegen Koksijde, maar niet tegen KV Mechelen? Over de voetbalscholen nog dit: wie het werk van bijvoorbeeld Thomas Caers kent, weet dat het werkt. Die jongens kunnen elke dag opnieuw uren bezig zijn met voetbal. Ze spelen geen competitie, maar als ze op tornooien aantreden, winnen ze bijna alles.”

 

Moeten jonge voetballers dan per se winnen?

“Wie zegt dat winnen niet belangrijk is, kraamt onzin uit. In welke sport ook: winst is van belang. Alleen hoef je er niet op te focussen. Zeg nooit tegen kinderen dat ze moeten winnen. Neem de school van Caers: ze spelen amper wedstrijden, maar er is wel constant competitiviteit. ‘Hij kan 50 keer jongleren, probeer jij er 60.’ Thomas zegt niet: win. Thomas leert ze beter jongleren.”

 

Valt ons jeugdvoetbal eigenlijk nog te redden? Je boek vervat ruim 200 bladzijden aan twijfels.

“Ik geloof niet dat we het niet meer ten goede kunnen keren. Er zijn mensen met boeiende ideeën, er borrelen nieuwe initiatieven op. Ook bij kleinere clubs, zoals Perk. Daar worden sommige matchen bewust zonder ref gespeeld en moeten ouders letterlijk vanop een afstand volgen. En los daarvan: al loopt het soms de spuigaten uit, ik zie elk weekend ook nog heel veel mooie dingen.”

 

Muyldermans, W.: Jeugdvoetbal - Uitgeverij Van Halewyck - 253 blz. – prijs: 19,95€ - publicatiedatum maart 2016.

Sporta-magazine is een uitgave van Sporta-federatie, die deel uitmaakt van de Sporta-groep.