The show must go on

maandag 16/04

Als een jongeman van net geen vierentwintig een paar uur na een hartstilstand tijdens een sportwedstrijd overlijdt, leidt dat altijd tot hevige reacties. Reacties van verdriet en medeleven, zeer terecht. Reacties van onbegrip en vertwijfeling, niet meer dan normaal. Reacties van verontwaardiging, niet op hun plaats.

Critici vonden dat de organisatoren Parijs-Roubaix hadden moeten stilleggen na de hartstilstand van Michael Goolaerts, vrij vroeg in de wedstrijd, maar dat deden ze niet en ik begrijp hen. Een wielerpeloton doen stoppen, ligt veel minder voor de hand dan een sportevenement in een stadion of sporthal afblazen. Want dan zien de toeschouwers dat er iets ernstigs aan de hand is en is van onbekommerd verder spelen geen sprake meer. Met andere woorden: iederéén zal het begrijpen.

Een wielerwedstrijd dendert voort. Negentig procent van het peloton weet niet wat er aan de hand is, kan de ernst niet inschatten. Anderen hebben een collega zien vallen, maar beseffen evenmin hoe erg het is gesteld met hem. De organisator, die vooraan rijdt, krijgt informatie van zijn medisch team of uit een volgwagen. Hij moet inschatten wat er moet gebeuren. Intussen is het peloton al twintig kilometer verder. Dan is er nog de druk van sponsors en tv-zenders, al zou dat in feite geen rol mogen spelen. En je blijft altijd hopen op een half medisch mirakel: dat een renner die in kritieke toestand wordt afgevoerd, het alsnog overleeft. Optimism is a moral duty. Natuurlijk wordt sport dan bijzaak, maar in dit geval valt de organisator niets te verwijten, vind ik.

Er zijn voorbeelden legio van het tegendeel.

Een wielerwedstrijd dendert voort. 90% van het peloton weet niet wat er aan de hand is, kan de ernst niet inschatten, ook de organisator niet
Fabo, Zwarte September & Ayrton

 

18 juli 1995. De Italiaanse beloftevolle renner Fabio Casartelli (24) valt in de afzink van de Portet d'Aspet. Johan Museeuw ligt in zijn buurt en ziet een bewegingloze renner liggen. Levenloos. Casartelli sterft een paar uur later, nog tijdens de etappe. Richard Virenque viert uitbundig dat hij gewonnen heeft die dag. Dat had niet mogen gebeuren. Tourbaas Jean-Marie Leblanc had de rit moeten neutraliseren. Afvlaggen en in alle sereniteit naar de aankomstplaats rijden, zonder officiële uitslag. Het was absoluut ongepast om deze bergrit 'normaal' te laten verlopen. Respect voor de mens Casartelli was ver zoek.

Over gebrek aan respect gesproken...

5 september 1972. Leden van de Palestijnse terreurbeweging Zwarte September gijzelen in München een Israëlische delegatie. Er vallen zeventien doden: elf Israëliërs, vijf gijzelnemers en één politieagent. Na anderhalve dag overleggen beslist het Internationaal Olympisch Comité dat 'the games must go on', met een dag vertraging dus. IOC-voorzitter Avery Brundage kondigt dat aan in een korte, emotie- en empathieloze toespraak in een herdenkingsceremonie in het Olympisch Stadion. Een wel zeer cynische variant op 'The show must go on'. De olympische vlag hangt halfstok, dat wel.

Het was absoluut ongepast om deze bergrit 'normaal' te laten verlopen. Respect voor de mens Fabio Casartelli was op 18 juli 1995 ver zoek

1 mei 1994. Michael Schumacher wint de Grote Prijs van San Marino op het legendarische circuit van Imola. Een wedstrijd die nooit had mogen plaatsvinden. De dag voordien is de Oostenrijkse F1-rijder Roland Ratzenberger omgekomen tijdens een oefenrit. Toch gaat de race 's anderendaags gewoon door. Ayrton Senna - nota bene de enige collega die poolshoogte is komen nemen op de plek waar Ratzenberger verongelukte - crasht tijdens de eigenlijke race. Die gaat, onbegrijpelijk, vrolijk door. Achteraf wordt een reeks extra veiligheidsmaatregelen genomen.

 

Wouter, Tom, Heizel & Hillsborough

 

Het is niet altijd even eenvoudig.

9 mei 2011. In de afzink van de Passo del Bocco, in de slotfase van de derde rit in de Giro, blijft Wouter Weylandt met zijn linkerpedaal achter een muurtje hangen. Het tv-beeld is afschuwelijk. Een eerst onherkenbare renner ligt uitgestrekt op de grond, daarna sijpelt het nieuws binnen dat het een Vlaamse coureur is. De Spanjaard Angel Vicioso wint de verdoemde rit, terwijl Weylandt na vergeefse pogingen tot reanimatie sterft. Schedelbreuk. Rit stopzetten? Twijfelgeval, want het gebeurde op het eind van een heuvelachtige rit.

13 juli 1967. Tom Simpson zijgt neer op de hete flanken van de Mont Ventoux. Amfetamines, cognac, de hitte, vermoeidheid, een combinatie van dat alles: wie zal het eenenvijftig jaar later zeggen? Simpson wordt met de helikopter afgevoerd. Net als Virenque achtentwintig jaar later, staat Jan Janssen te glunderen op het podium die dag. Simpson overlijdt tijdens zijn overbrenging naar een ziekenhuis, maar met het gebrek aan communicatiemiddelen destijds, is het begrijpelijk dat er niet ingegrepen werd.

Heizeldrama, 1985. De wedstrijd zelf was niet meer interessant voor wie geen supporter van een van beide teams was, misschien hadden de tv-zenders het fatsoen moeten hebben om de uitzending te staken, máár: ik heb begrip voor de beslissing om de gemoederen te bedaren door het laten spelen van de wedstrijd

29 mei 1985. Op de Heizel, meer een ruïne dan een stadion, spelen Juventus en Liverpool de droomfinale van de Europabeker voor Landskampioenen. De organisatie is amateuristisch, Engelse fans kunnen tickets kopen in een voor Italianen bestemd vak. Hooliganisme is allesbehalve een onbekend fenomeen, maar de Belgische autoriteiten negeren alle signalen. Gevolg: 38 doden ter plekke, een 39ste slachtoffer overlijdt kort daarna. De wedstrijd gaat desondanks door, Juventus wint dankzij een strafschop van Michel Platini, die met zijn vreugde geen blijf weet, ook al moet de latere Uefa-voorzitter dan al weten dat er heel wat van zijn tifosi de wedstrijd niet meer gezien hebben. De vraag: moest de wedstrijd wel gespeeld worden? De uitleg achteraf was dat een afgelasting tot nog meer rellen zou aanleiding geven, omdat de Italiaanse fans dan nog meer zouden beseft hebben dat een aantal van hun makkers gesneuveld waren. Het blijft ook nu, drieëndertig jaar later, een kwestie die je niet eenduidig kunt beoordelen. De vreugdetaferelen met de beker waren hoogst ongepast, de wedstrijd zelf was niet meer interessant voor wie geen supporter van een van beide teams was, misschien hadden de tv-zenders het fatsoen moeten hebben om de uitzending te staken, máár: ik heb begrip voor de beslissing om de gemoederen te bedaren met door het laten spelen van de wedstrijd.

15 april 1989. In het bouwvallige Hillsborough stadion in Sheffield betwisten Liverpool en Nottingham Forest de halve finale van de FA Cup. Nerveuze Liverpoolfans arriveren vrij laat en willen zo snel mogelijk het stadion in, waar ze allemaal in hetzelfde vak worden gestuwd. Zesennegentig onder hen overleven het niet. De boulevardpers en de autoriteiten leggen de schuld dadelijk bij de fans, pas vele jaren later blijkt uit grondig onderzoek dat de schuld bij de politie ligt. De wedstrijd wordt in de zesde minuut gestaakt, omdat er supporters het veld op vluchten, weg van de hel op de staanplaatsen en er aan de andere kant van het stadion - eindelijk! - ambulances het terrein mogen oprijden. Dat vergemakkelijkte de beslissing, zou je cynisch kunnen stellen, maar ook het feit dat het niet om rellen ging tussen de supportersclans, maakte dat het stilleggen begrepen werd door alle aanwezigen.

Wat ik maar wil zeggen: het is niet altijd even makkelijk...

Sporta-magazine is een uitgave van Sporta-federatie, die deel uitmaakt van de Sporta-groep.