Spierletsels: moet er nog ijs zijn?

maandag 17/02

Het is inmiddels een vertrouwd beeld: tijdens een match grijpt Vincent Kompany met een pijnlijke grimas naar zijn hamstring, strompelt naar de bank en bevestigt een ijszak rond zijn bovenbeen. Jarenlang zwoer de wetenschap bij ijs als middel tegen acute spierletsels, maar tegenwoordig wordt het nut ervan almaar meer in vraag gesteld.

Om het gebruik van ijs bij een blessure te promoten, werd het letterwoord ‘BRICO’ bedacht, waarbij B staat voor bescherming van het getroffen lichaamsdeel; R voor rust van het getroffen lichaamsdeel (dit gaat van volledige rust in het begin naar zo snel mogelijk -meestal na 1 dag- pijnloos hergebruiken van het lichaamsdeel); I voor ijs om de pijn en de zwelling te beperken; C voor compressie, waarbij een drukverband wordt aangebracht om het lichaamsdeel te steunen en O voor omhooghouden van het getroffen lichaamsdeel zodat vochtophoping wordt vermeden.

Door bij het eerste signaal meteen de wedstrijd te staken en een ijszak aan te brengen, volgt Vincent Kompany in grote mate deze BRICO-regel. Alleen de O ontbreekt, maar probeer vanuit de dug-out maar eens de wedstrijd verder te volgen met een opgeheven been! Hoe dan ook profileert de Anderlechtspeler zich met een score van 4 op 5 als een vlijtige leerling… weliswaar van the old school.

De jongste jaren stelt men zich immers meer en meer de vraag of ijs eigenlijk nog wel een plaats verdient in dit plaatje. Ondertussen weet men dat het de genezing niet bevordert, maar eerder vertraagt, waardoor het uitsluitend nog als pijnstiller nuttig is.

Om dit te begrijpen moeten we enig inzicht verschaffen in het herstelproces van een spierletsel. Bij een letsel wordt het spierweefsel beschadigd en sterven delen ervan af. Een ontstekingsreactie zorgt ervoor dat dit beschadigd weefsel wordt afgevoerd en dat het herstel kan beginnen. En hier nijpt nu juist het schoentje. Evenals anti-inflammatoire geneesmiddelen (bv. ibuprofen, diclofenac) werkt ijs de ontstekingsreactie tegen. Ook de aanmaak van nieuwe bloedvaten en spiervezels wordt door het gebruik van ijs vertraagd. 

Ondertussen weet men dat ijs de genezing niet bevordert, maar eerder vertraagt, waardoor het uitsluitend nog als pijnstiller nuttig is.

“Een (te) hoge prijs voor het verminderen van de pijn onmiddellijk na het oplopen van het letsel”, vinden meer en meer sportwetenschappers, die voorstellen om het acroniem BRICO te vervangen door PEACE & LOVE, waarin de letter I niet meer te bespeuren is.

In PEACE staat de P voor protection of bescherming, de E voor elevation of hoogstand, de A voor avoid anti-inflammatories of het vermijden van ijs en anti-inflammatoire medicatie, de C voor compression of compressie en de E voor education of het verschaffen van uitleg wat tot minder medische handelingen (zoals bijvoorbeeld medicatie of beeldvorming) moet leiden.

In het acroniem LOVE staat de L voor load of belasting, waarbij men op geleide van de pijn de belasting zal opvoeren. De O staat voor optimism, aangezien een positieve aanpak en geloof in een positieve afloop het herstel duidelijk bespoedigen. De V staat voor vascularisation of het zorgen voor bloedtoevoer naar het geblesseerde weefsel door beweging, die naarmate het herstel vordert, kan opgevoerd worden. De E, ten slotte, staat voor exercise of oefentherapie die de kans op nieuwe letsels moet verkleinen. De flowerpower verwarmt de sportharten, laat dat ijs maar achterwegen, je zal sneller terug op het sportveld staan.              

Sporta-magazine is een uitgave van Sporta-federatie, die deel uitmaakt van de Sporta-groep.