Start to stand staat als een huis

Stilzitten is even dodelijk als tabak

woensdag 14/03

Elk zittend halfuur afwisselen met 1 minuut staan. Dat is wat ‘Start to stand’ voorstelt. Voor meer details kunt u terecht op deze site bij het artikel van Katrien Hertogs (02/02) (Sta op en doe de test van start to stand). Een zotte bevlieging van onze hoofdredacteur dacht u eerst? De collega’s elke dertig minuten gedurende 60 seconden synchroon laten opstaan en weer gaan zitten. Met een beetje fantasie zitten hier een prima competitie-idee in en nieuwe leden voor de Sporta-federatie. Heeldere werkvloeren die perfect synchroon uit hun bureaustoelen oprijzen om exact 60 seconden later gecontroleerd weer te gaan zitten. Dit lijkt me een geknipte sport voor Japanse of Koreaanse bedrijven. En met een beetje oefening zullen ook de Vlaamse bedrijven wel hun mannetje of vrouwtje staan.  

Het is eens iets anders dan de Mont Ventoux beklimmen of de zoveelste jogging. Maar nee, bij nader toezien blijkt de overheid hier achter te zitten. Het Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en Ziektepreventie (Vigez) nog wel. Het is dus toch wel serieus of zou het een nieuwe manier zijn om uw en mijn belastinggeld over de balk te gooien? Neen, het is juist een manier om overheidsgeld te besparen. Als u minder zit, bent u minder vaak ziek en kost u de overheid minder geld. Als u niet ziek bent, kunt u ook werken, wat de overheid weer geld opbrengt en dit alleen door af en toe eens recht te staan. Het moet zijn dat we dit toch met zijn allen te weinig doen, anders was er geen overheidscampagne nodig.

Als u minder zit, bent u minder vaak ziek en kost u de overheid minder geld

Vooraleer we voortgaan enkele zaken verduidelijken. Onder stilzitten verstaan we activiteiten met een laag energieverbruik ( ≤ 1,5 MET, voluit: ‘metabolic equivalent units’, het energieverbruik van rustig liggen, dat overeenkomt met een zuurstofopname van 3,5 ml per minuut per kilogram lichaamsgewicht). Een matig fysieke activiteit (stevig wandelen, fietsen) heeft een MET-waarde tussen de 3 en de 6. Eens boven de 6 spreekt men van intens fysieke activiteit. Als je dus rechtstaat uit je bureaustoel stijg je van minder dan 1,5 MET naar ergens tussen de 1,5 en 3 MET. Dit is fysieke activiteit, maar van een lichte intensiteit.

Niet belangrijk, denkt u? Wat levert zo’n belachelijke inspanning nu op? Denk nog eens goed na, je kunt de algemeen aanvaarde bewegingsrichtlijn van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO (30 minuten matig fysieke activiteit per dag) makkelijk bereiken, het kost je ongeveer 2 % van de tijd die je niet slaapt. We houden dus nog 98% van onze ‘wakkere’ tijd over om ofwel te zitten ofwel licht fysiek actief te zijn. Extreem veel tijd voor extreem veel belachelijke inspanningen of -de andere keuze- juist geen inspanningen.      

Wij zitten 55 tot 70% van de tijd stil en dit is een tijdbom voor onze gezondheid

De cijfers voor Vlaanderen spreken voor zich. We kiezen voor zitten. Kinderen en jongeren zitten maar liefst 6 tot 9,5 uren per dag stil. Voor volwassenen is dit 8,3 uur. Deze cijfers gelden met uitbreiding voor de hele westerse wereld. Wij zitten 55 tot 70% van de tijd stil en dit is een tijdbom voor onze gezondheid. Veel zitten betekent een hoger risico op hart- en vaatziekten, suikerziekte, kanker en overlijden, zelfs als men rekening houdt met de fysieke activiteit die men aan de dag legt.  Te veel zitten is met 6 % van het totale aantal overlijdens in de wereld even dodelijk als tabak, overgewicht en obesitas en fysieke inactiviteit. Een grote studie uit 2013 berekende het volgende. Elk uur zitten doet de kans op overlijden stijgen met 2%, zelfs als men daarbuiten fysiek voldoende actief is. En alsof dat nog niet genoeg is. Vanaf 7 uur zitten per dag zal deze kans niet meer toenemen met 2% maar met 5% en dit dan nog bij mensen die dagelijks genoeg fysiek actief zijn.

De gevaren van stilzitten zijn duidelijk en overal aanwezig in de westerse wereld. Het mag dan ook geen verwondering wekken dat de jongste jaren de beweegrichtlijnen van de meeste landen eindigen met de regel: “…en voorkom veel stilzitten”. Dat is ook wat ik nu ga doen!            

Sporta-magazine is een uitgave van Sporta-federatie, die deel uitmaakt van de Sporta-groep.