Volleybalcoach Dominique Baeyens

"Niet elke bal is rond"

woensdag 03/05

“Sporters zijn het gewoon onder druk te presteren. Om daarmee om te gaan, passen ze een aantal principes toe. Ze stellen zichzelf heel concrete doelstellingen, met het risico daarop afgerekend te worden. Ze staan open voor feedback, leggen de focus op hun corebusiness en hebben geleerd extreem wendbaar te zijn.” Dat zegt Jan De Schepper in zijn managementboek ‘Kopmannen: Wat managers kunnen leren van topsporters (2015)’. De Schepper is gewezen topmanager bij Telindus en Belgacom, ex-jeugdcoach bij KV Mechelen en dus zelf een bevoorrecht getuige van de kruisbestuiving tussen sport- en zakenwereld. Ook volleybalspecialist Dominique Baeyens is een ervaringsdeskundige terzake.

Lessen van topsporters voor de manager van vandaag. Dezelfde wetten die gelden in topsport zijn van kracht in business… Dat probeert ook Dominique Baeyens via lezingen over te brengen aan bedrijfsleiders, managers en kaderleden.

Neen, Dominique Baeyens moet je het volleybalspelletje niet leren. De man (61 ondertussen) is een succesvol ex-topvolleyballer met nationale titels, Belgische bekers en Europees volleybal bij Kruikenburg, Zellik en Roeselare. Hij heeft ook als ex-toptrainer een imposant palmares: 3 keer kampioen met Zellik, 6 keer met Roeselare, waar hij 15 jaar lang de sportieve baas was, en 8 keer verkozen tot trainer van het jaar.  De Pajotter, zelf jarenlang international, werd dus niet toevallig bondscoach in 2012 en kreeg ook niet zo maar bijnamen als de sfinx, de professor, de psycholoog… Hij is momenteel voltijds ‘technisch directeur kader’ en jongenstrainer aan de ‘Vlaamse Topsportschool Volleybal’ in Vilvoorde. 

"Dezelfde wetten die gelden in topsport zijn van kracht in business"

De afgelopen vier jaar coachte Dominique Baeyens de nationale mannenploeg tot een vaste waarde op de EK-eindronden en piloteerde hij die Red Dragons voor het eerst in 36 jaar naar een WK en de hoogste afdeling van de World League. België stond in de jaren 90 niet eens in de top 50 van de FIVB worldranking. Afgelopen zomer piekte het team onder Baeyens naar de 16 de plaats…  Hij zorgde voor een innovatieve meerwaarde: wedstrijdanalyse via video, computerscouting, uitbreiding van de medische begeleiding, mental coaching, motivatie per SMS zelfs…  

Dominique is master in de lichamelijke opvoeding en heeft mee vanuit die wetenschappelijke background zijn trainerscarrière opgebouwd. Onder het devies ‘Coachen met gezond verstand’ is hij goed geplaatst om te vertellen hoe je binnen je organisatie een sterk team uitbouwt, niet alleen in een sportieve omgeving maar ook in het zakenleven. Dominique Baeyens was, binnen het Belgische volleybal, een van de pioniers van psychologische begeleiding. ‘Een coach moet altijd zoeken naar innovatie, hoe klein ook, alleen al om je spelers alert te houden. Dat benadruk ik ook altijd tijdens mijn lezingen in bedrijven. Als coach kan je je spelers geen 20 procent beter maken, maar moet je proberen die 1 à 2 procent verschil te maken. En dat kan voldoende zijn in een match.”

"Een coach moet altijd zoeken naar innovatie, hoe klein ook, alleen al om je spelers alert te houden"

Baeyens brengt zijn schat aan sportieve know how nu via lezingen over naar bedrijfsleiders, managers, kaderleden. Titel van zijn voordracht: ‘Niet elke bal is rond’. Baeyens heeft het daarin over teamwork, communicatie, analyse, motivatie, leiderschap, talentontwikkeling en diversiteit.

Volleybal is de ideale sport om door te koppelen naar belangrijke pijlers in het bedrijfsleven. Zes spelers interfereren op een kleine oppervlakte heel intensief met elkaar. “In voetbal, basketbal, handbal en noem maar op, kan een individu in zijn eentje langer uitgesponnen acties maken en een resultaat forceren. Met een dribbel en een doelrijp schot bijvoorbeeld. Volleybal is door zijn reglementering anders en heel specifiek. Iedere speler op het terrein heeft slechts een heel kort contact met de bal, een fractie van een seconde. De natuur van het spel bepaalt dat de zes of meerdere spelers meer dan in om het even welke ploegsport heel goed en zelfs minutieus op elkaar moeten ingespeeld zijn.”

"Volleybal is de ideale sport om door te koppelen naar belangrijke pijlers in het bedrijfsleven"

Dominique Baeyens heeft tijdens zijn lezingen vastgesteld dat veel bedrijfsleiders of kaderleden oa. getriggerd worden door het feit dat hij en zijn technisch kader in de nationale ploeg proberen te weten te komen hoe een speler zich voor een training of match voelt, mentaal of fysiek. “Wij noemen dat het ‘welbevinden’ van de atleet. Wij gaan ervan uit dat een topsporter niet goed kan presteren als hij zich niet goed in zijn vel voelt. Hij kan zijn gemoedstoestand niet even opzijschuiven als hij het terrein op moet. Drie jaar geleden zijn we daar met de nationale ploeg tijdens de voorbereiding of stage beginnen aan te werken. Iedere speler moest ’s morgens bij het ontbijt een digitaal dagboek over zijn ‘welbevinden’ invullen. Vragen zoals ‘heb je goed geslapen?’, ‘ben je gerecupereerd van de training of wedstrijd gisteren?’, enzovoort..  De antwoorden werden via de computer doorgestuurd naar de medische staf en de trainers. Zo wisten we voor een training of een match duidelijk hoe een speler zich voelde en of er voor de actie op het veld een gesprek nodig was. 

"Wij gaan ervan uit dat een topsporter niet goed kan presteren als hij zich niet goed in zijn vel voelt"

‘Welbevinden’ is momenteel maatschappelijk en bedrijfsmatig een actueel item. Denk maar aan de burn-outthematiek.” Een recente studie van Securex spreekt over 1 op de 10 werknemers met een reële burn-out en 1 op de 4 met spanningsklachten zoals negatieve emoties, fysieke en psychische gezondheidsklachten. Baeyens: “Uiteraard kunnen managers met honderden medewerkers dat dagboeksysteem van bij de nationale volleybalploeg met een beperkte kern en dito omkadering niet naar hun groot bedrijf vertalen. Los daarvan voel ik tijdens de nabespreking van een lezing altijd dat bedrijfsleiders zich wel aangesproken voelen door het idee of het concept en het meenemen naar huis.”

Belgische topploegen investeren 50 tot 70 uur per wedstrijd in scouting van de tegenstander. Aangenomen wordt dat een gedegen scouting vooraf meer dan twee winstpunten per set oplevert. Ook instant-scouting tijdens een match, van eigen team en tegenstander, is een must geworden op topniveau. Die scouting bij de nationale ploeg bijvoorbeeld gebeurt met Data Volley 4, een softwareprogramma waarmee een scouter aan de hand van de ingave van codes in real time specifieke zaken kan registeren en analyseren. Efficiëntie van iedere speler in elk onderdeel en om het even wanneer in de wedstrijd, richtingen van opslag en aanval, de manier van spelverdeling van de beide setters op elk moment in de match. Data en beelden die direct doorgestuurd worden naar de coach en zijn assistenten.

"Aangenomen wordt dat een gedegen scouting vooraf meer dan twee winstpunten per set oplevert"

Dominique Baeyens: “Bedrijfsleiders of zakenmensen zijn heel geïnteresseerd in analyses en interpretatie van cijfers. In het topvolleybal zijn die analyses en evaluaties inderdaad doorgedreven geïntegreerd. Ik mag gerust stellen dat het vrij complexe en snelle volleybal op dat vlak het verst staat van alle teamsporten van ons land. Het is de eerste sport in België waar handheld computers als tactisch hulpmiddel ingeschakeld werden. Ik heb het vroeger als speler meegemaakt dat één hulpcoach op de bank op een blad papier streepjes zat te turven en dat was het zowat. Nu zitten bij de nationale ploeg twee assistenten op de bank met elk een laptop. Er ligt nog een derde laptop tussen beiden in waar met vijf seconden vertraging actiebeelden voor analyse teruggetoond kunnen worden of naar ‘screenshots’ worden vertaald. En dan zitten er nog twee mensen achter het veld die de partij online in real-time digitaal meevolgen en vastleggen. In het verlengde hiervan is het heel belangrijk hoe die scoutinggegevens overgebracht worden naar de spelers en hoe zij daarmee omgaan. Goede communicatie, ook  in het bedrijfsleven een heel belangrijke beleidstool.”

Sporta-magazine is een uitgave van Sporta-federatie, die deel uitmaakt van de Sporta-groep.