Wandelen is een medicijn tegen alzheimer

Het bewijs is geleverd: lichaamsbeweging houdt de hersenen fit

vrijdag 06/07

De vrouw keek me met verdwaasde blik aan. Haar hand stevig rond mijn rechtervoorarm zodat ik niet kon ontsnappen. Nog even en haar nagels zouden hun afdrukken op mijn huid nalaten. Hier stond ik dan, 19 jaar jong, een snotneus tijdens zijn eerste stage op de afdeling geriatrie van een Antwerps ziekenhuis. Gelukkig kon ze zich eindelijk bedenken wat ze me wilde vragen. “Allez manneke hoe geraak ik op mijn koer?” Nu kan ‘koer’ in Antwerpen een afgesloten buitenruimte van een huis of een appartement zijn, maar ook een WC (vermoedelijk omdat deze zich vroeger buiten het huis bevond). Aangezien we voor de deur van haar kamer in het ziekenhuis stonden, gokte ik op het tweede en nam haar mee naar het toilet van haar kamer. “Maar hier moet ik niet zijn, ik wil naar buiten.” Optie één was dus de juiste geweest, maar gezien haar gevorderde dementie mocht ze de afdeling niet verlaten.

Sindsdien heb ik met demente ouderen al tevergeefs op hun moeder gewacht, imaginaire bussen tegengehouden in de gang van een bejaardentehuis, over kopjes van denkbeeldige katten geaaid en vragen beantwoord van een oud-lerares die dacht dat ik een leerling was. Best wel grappig om mee te maken, maar door en door triest voor de demente ouderen en hun familie. Als er nu eens een goed medicijn zou bestaan om deze ziekte te voorkomen of te genezen.

Mensen met dementie zijn er genoeg, volgens het Expertisecentrum Dementie telt Vlaanderen er liefst 122.000. De kans dat je dement wordt, neemt toe met de leeftijd. Met de om zich heen grijpende vergrijzing zowaar een goudmijn voor de farma-industrie, zou je dan denken. En ja, op het einde van de vorige en in het begin van deze eeuw werden verschillende producten gelanceerd om de ziekte af te remmen. Spijtig genoeg is de impact gering en hebben ze nogal wat nevenwerkingen. Geen goudmijn dus en begin 2018 trok een grote medische firma, Pfizer, zich terug uit het onderzoek naar een geneesmiddel tegen dementie. Moeten we dan maar lijdzaam toezien hoe meer en meer mensen hun geheugen verliezen?

De redding komt echter van dichterbij dan je denkt. Je eet- en beweeggedrag blijken immers erg belangrijk voor de hersenen te zijn. Een mediterraan dieet met veel groenten en fruit en minder vlees en melkproducten blijkt het geheugen te beschermen. Ook lichaamsbeweging speelt een belangrijke rol en dit zowel in de preventie als de behandeling van geheugenproblemen.

Personen die 3 maal per week 45 minuten oefenen hebben een betere cognitieve functie dan zij die dit niet doen.

Gregory Panza brengt in zijn artikel in de Journal of the American Geriatrics Society (JAGS), één van de belangrijkste tijdschriften voor artsen die zich bezighouden met ouderenzorg, een overzicht van alle literatuur die er bestaat over de invloed van lichaamsbeweging op de cognitieve symptomen van de ziekte van Alzheimer. Zijn conclusie is duidelijk: lichaamsbeweging en dan vooral aerobe lichaamsbeweging (alles wat geen krachttraining is, dus bijvoorbeeld wandelen en fietsen) kan de achteruitgang van mensen met de ziekte van Alzheimer vertragen. Hij toont aan dat personen die 3 maal per week 45 minuten oefenen een betere cognitieve functie hebben dan zij die dit niet doen. Iemand uit de oefengroep zal hoger scoren dan 69% van de patiënten uit de controlegroep. Tijdens de studieperiode zullen mensen die 3 maal per week 45 minuten wandelen een lichte winst maken inzake geheugen, terwijl de controlegroep duidelijk achteruitgaat. Voorwaar de moeite waard lijkt mij en zonder noemenswaardige nevenwerkingen. Ook mensen die nog niet dement zijn, maar al aan het inboeten zijn op hun hersenfuncties blijken eveneens baat te hebben bij oefentherapie. Dit is zo duidelijk dat de Amerikaanse neurologen het in hun richtlijnen voor de behandeling van mensen met MCI (mild cognitive impairment) of mensen met geheugenproblemen zonder directe impact op hun dagelijks leven als één van de belangrijke aanbevelingen naar voorschuiven.

Maar je hoeft natuurlijk  niet op een falend geheugen te wachten om voldoende fysieke activiteit in je dagelijkse leven in te bouwen. Oh ja het kan je trouwens helpen om beter naar de koer (optie twee) te gaan.                           

Sporta-magazine is een uitgave van Sporta-federatie, die deel uitmaakt van de Sporta-groep.